شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نهاد اصلی این سازمان برای رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در جهان است که در سال ۲۰۰۶ تأسیس شده و مقر آن در ژنو سوئیس قرار دارد. این شورا ۴۷ عضو دارد که به نسبت جغرافیایی میان مناطق مختلف جهان تقسیم شده‌اند و مجمع ع...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد یکی از مهم‌ترین نهادهای بین‌المللی برای نظارت و رسیدگی به مسائل حقوق بشری است. این شورا در طول سال‌های فعالیت خود، نشست‌های متعدد عادی و ویژه‌ای برگزار کرده و گزارش‌های مختلفی درباره کشورهای گوناگون منتشر کرده است.
برای مخاطب فارسی‌زبان، آگاهی از ساختار، ترکیب اعضا و به‌ویژه اقدامات مرتبط با ایران در این شورا اهمیت دارد. در این گزارش، بر اساس اطلاعات رسمی و گزارش‌های معتبر، ساختار شورا، اعضای فعلی و جدید، و نشست ویژه مربوط به ایران بررسی می‌شود.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۶ تأسیس شد و مقر آن در ژنو سوئیس است. این شورا به عنوان یک نهاد زیرمجموعه مجمع عمومی سازمان ملل متحد فعالیت می‌کند و مسئولیت بررسی و رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف را بر عهده دارد .
شورا دارای ۴۷ عضو است که بر اساس اصل توزیع جغرافیایی عادلانه میان مناطق مختلف جهان تقسیم شده‌اند .
توزیع کرسی‌های شورای حقوق بشر میان مناطق مختلف جهان به شرح زیر است :
| منطقه | تعداد کرسی |
|---|---|
| آفریقا | ۱۳ |
| آسیا و اقیانوسیه | ۱۳ |
| آمریکای لاتین و کارائیب | ۸ |
| اروپای شرقی | ۶ |
| اروپای غربی و سایر کشورها | ۷ |
مجمع عمومی سازمان ملل متحد هر سال حدود یک‌سوم اعضای شورا را از طریق رأی‌گیری مخفی انتخاب می‌کند. دوره عضویت سه سال است و هر کشور می‌تواند یک بار دیگر برای دوره بعدی نامزد شود. پس از دو دوره متوالی، کشور باید حداقل یک سال صبر کند تا بتواند دوباره نامزد شود .
بر اساس فهرست منتشرشده از سوی وزارت امور خارجه چین، اعضای شورای حقوق بشر در سال ۲۰۲۶ به تفکیک منطقه به شرح زیر هستند :
| منطقه | کشورهای عضو |
|---|---|
| آسیا و اقیانوسیه | چین، اندونزی، ژاپن، کویت، قطر، ویتنام، قبرس، جزایر مارشال، کره جنوبی، تایلند، پاکستان، هند، عراق |
| آفریقا | بنین، بوروندی، ساحل عاج، گامبیا، غنا، مالاوی، آفریقای جنوبی، جمهوری دموکراتیک کنگو، اتیوپی، کنیا، موریس، آنگولا، مصر |
| آمریکای لاتین و کارائیب | بولیوی، کلمبیا، مکزیک، برزیل، کوبا، جمهوری دومینیکن، شیلی، اکوادور |
| اروپای شرقی | جمهوری چک، مقدونیه شمالی، بلغارستان، آلبانی، اسلوونی، استونی |
| اروپای غربی و سایر کشورها | ایسلند، اسپانیا، سوئیس، فرانسه، هلند، ایتالیا، بریتانیا |
نکته مهم: ایران در فهرست اعضای سال ۲۰۲۶ شورای حقوق بشر قرار ندارد.
در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۱ مهر ۱۴۰۵)، مجمع عمومی سازمان ملل متحد ۱۵ کشور را برای عضویت در شورای حقوق بشر انتخاب کرد. این کشورها از اول ژانویه ۲۰۲۷ (۱۱ دی ۱۴۰۵) به مدت سه سال عضو شورا خواهند بود :
| منطقه | کشورهای منتخب |
|---|---|
| آفریقا | بوروندی، غنا، نیجریه، زامبیا |
| آسیا و اقیانوسیه | ژاپن، اردن، کویت، نپال |
| اروپای شرقی | مولداوی، اوکراین |
| آمریکای لاتین و کارائیب | برزیل، جمهوری دومینیکن، اروگوئه |
| اروپای غربی و سایر کشورها | آلمان، ایرلند |
از میان این ۱۵ کشور، بوروندی، غنا، ژاپن، کویت، برزیل و جمهوری دومینیکن برای بار دوم انتخاب شده‌اند (دوره مجدد). در این دور از انتخابات، تمام ۱۵ کرسی بدون رقیب بودند و کشورها به راحتی انتخاب شدند .
در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ (سوم بهمن ۱۴۰۴)، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نشست ویژه‌ای برای بررسی وضعیت حقوق بشر در ایران برگزار کرد. این نشست به درخواست ایسلند و گروهی از کشورها تشکیل شد .
جیا گویده، سفیر و نماینده دائم چین در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو، در این نشست موضع چین را اعلام کرد و تأکید کرد که تحولات ایران ماهیتاً یک موضوع داخلی است و باید توسط مردم ایران تصمیم‌گیری شود. وی با مداخله در امور داخلی سایر کشورها تحت عنوان حقوق بشر مخالفت کرد و بر لزوم حل اختلافات از طریق گفتگو تأکید نمود .
این نشست نشان‌دهنده توجه شورای حقوق بشر به وضعیت ایران است، حتی در شرایطی که ایران در آن زمان عضو شورا نبود.
۱. ایران در سال ۲۰۲۶ عضو شورا نیست. فهرست رسمی اعضای سال ۲۰۲۶ هیچ اشاره‌ای به عضویت ایران ندارد .
۲. شورا ۴۷ عضو دارد. ترکیب آن بر اساس توزیع جغرافیایی است و هر منطقه کرسی مشخصی دارد .
۳. انتخابات سالانه است. هر سال حدود یک‌سوم اعضا تغییر می‌کنند و دوره عضویت سه ساله است .
۴. نشست‌های ویژه برگزار می‌شود. شورا می‌تواند برای بررسی وضعیت خاص یک کشور نشست ویژه تشکیل دهد، همانند نشست ژانویه ۲۰۲۶ درباره ایران .
۵. تصمیمات شورا برای همه کشورها لازم‌الاجرا نیست. شورا توصیه‌هایی ارائه می‌دهد اما سازوکار اجرایی قوی ندارد.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نهادی ۴۷ عضوی است که در سال ۲۰۰۶ تأسیس شده و مقر آن در ژنو است. اعضا بر اساس توزیع جغرافیایی از پنج منطقه جهان انتخاب می‌شوند و هر سال حدود یک‌سوم آنها تغییر می‌کنند.
در سال ۲۰۲۶، ایران عضو این شورا نیست. در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، ۱۵ کشور جدید برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ انتخاب شدند که ژاپن، برزیل و آلمان از جمله آنها هستند. همچنین در ژانویه ۲۰۲۶، شورا نشست ویژه‌ای درباره وضعیت حقوق بشر ایران برگزار کرد که در آن چین بر ماهیت داخلی تحولات ایران تأکید کرد.
برای پیگیری تحولات مرتبط با ایران در این شورا، منابع رسمی سازمان ملل متحد و گزارش‌های خبرگزاری‌های معتبر توصیه می‌شود.
در سال ۲۰۰۶ .
در ژنو سوئیس .
۴۷ عضو .
آفریقا و آسیا-اقیانوسیه هر کدام ۱۳ کرسی، آمریکای لاتین ۸ کرسی، اروپای شرقی ۶ کرسی و اروپای غربی و سایر کشورها ۷ کرسی .
سه سال، با امکان یک بار تمدید .
خیر، ایران در فهرست اعضای سال ۲۰۲۶ قرار ندارد .
بوروندی، غنا، نیجریه، زامبیا، ژاپن، اردن، کویت، نپال، مولداوی، اوکراین، برزیل، جمهوری دومینیکن، اروگوئه، آلمان و ایرلند .
از اول ژانویه ۲۰۲۷ به مدت سه سال .
بله، در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ نشست ویژه‌ای درباره وضعیت حقوق بشر ایران برگزار شد .
چین تأکید کرد که تحولات ایران موضوعی داخلی است و با مداخله در امور داخلی سایر کشورها مخالفت کرد .
شورا توصیه‌هایی ارائه می‌دهد اما سازوکار اجرایی الزام‌آور قوی ندارد.
از طریق وب‌سایت رسمی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد یا گزارش‌های خبرگزاری‌های معتبر.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
