به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با اجرای سومین مرحله متناسب سازی وارد مرحله اجرایی شده است؛ بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت، فرآیند متناسب سازی در سه گام ۴۰ درصدی، ۳۰ درصدی و ۳۰ درصدی طراحی شد و در سال جاری ۳۰ درصد باقیمانده این فرآیند برای مشمولان اجرا شده است. با این حال، پایان مرحله قانونی متناسب سازی به معنای پایان همه مسائل مربوط به حقوق بازنشستگان نیست و موضوع معوقات، اصلاح برخی احکام، نحوه محاسبه مبالغ و تفاوت دریافتی بازنشستگان همچنان مورد توجه قرار دارد. پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ به مرحله اجرا رسیده و حالا بسیاری از بازنشستگان در انتظار مشاهده نتیجه نهایی این مرحله در حکم و فیش حقوقی خود هستند. پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان همان مرحله سوم متناسب سازی است که بر اساس برنامه تعیین شده برای اجرای قانون، سهم ۳۰ درصدی از فرآیند متناسب سازی را شامل می شود. در سال ۱۴۰۳ نخستین مرحله متناسب سازی با سهم ۴۰ درصد آغاز شد و در سال ۱۴۰۴ مرحله دوم با سهم ۳۰ درصد ادامه پیدا کرد تا در سال ۱۴۰۵ آخرین مرحله این برنامه سه ساله اجرا شود. با اجرای مرحله سوم، مجموع سهم های تعیین شده برای تکمیل فرآیند متناسب سازی به ۱۰۰ درصد می رسد، اما این موضوع به معنای افزایش ۳۰ درصدی کل حقوق همه بازنشستگان نیست و مبلغ دریافتی هر فرد باید بر اساس فرمول قانونی و اطلاعات درج شده در پرونده او محاسبه شود. به همین دلیل، بازنشستگان نباید ارقام ثابت منتشر شده در فضای مجازی را به عنوان مبلغ قطعی پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان در نظر بگیرند. میزان افزایش برای هر بازنشسته می تواند با توجه به سابقه، میزان مستمری و شرایط حکم حقوقی متفاوت باشد و ملاک نهایی، حکم صادر شده توسط صندوق بازنشستگی مربوطه است. در کنار متناسب سازی، افزایش سالانه حقوق نیز در سال ۱۴۰۵ اعمال شده و این دو موضوع از نظر نحوه محاسبه و اثرگذاری بر دریافتی بازنشسته با یکدیگر تفاوت دارند. بنابراین برای اطلاع دقیق از میزان افزایش، بازنشستگان باید حکم جدید و فیش حقوقی خود را بررسی کنند تا مشخص شود چه میزان از دریافتی مربوط به افزایش سالانه و چه میزان مربوط به متناسب سازی است. پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان همچنین باعث شده موضوع پرداخت معوقات و اصلاح احتمالی احکام برخی گروه ها دوباره مورد توجه قرار گیرد. در ادامه این گزارش، آخرین جزئیات پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان، میزان مرحله سوم، نحوه محاسبه افزایش، وضعیت احکام و مهم ترین نکاتی که بازنشستگان باید درباره آخرین مرحله متناسب سازی بدانند را بررسی می کنیم.
پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چیست؟
موضوع پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان از ابتدای اجرای قانون برنامه هفتم پیشرفت، یکی از مهم ترین مباحث مربوط به حقوق بازنشستگان بوده است. قانون برای اجرای متناسب سازی یک مسیر سه ساله در نظر گرفته بود تا فاصله میان مستمری بازنشستگان و معیار تعیین شده در قانون تا حد مشخصی کاهش پیدا کند.
بر اساس توضیحات سازمان تامین اجتماعی، در سال نخست ۴۰ درصد، در سال دوم ۳۰ درصد و در سال سوم نیز ۳۰ درصد از مابه التفاوت هدف گذاری شده در فرآیند متناسب سازی اجرا می شود. بنابراین سال ۱۴۰۵ آخرین سال اجرای این برنامه سه مرحله ای محسوب می شود.
در واقع، عبارت «پله آخر» به آخرین سهم قانونی از فرآیند متناسب سازی اشاره دارد، نه اینکه قرار باشد تمام مسائل مربوط به حقوق بازنشستگان پس از آن برای همیشه خاتمه پیدا کند. افزایش های سالانه حقوق، اصلاح احکام، تغییر مقررات، مطالبات معوق و تصمیمات جدید دولت و مجلس می توانند همچنان بر دریافتی بازنشستگان اثر بگذارند.
مرحله سوم همسان سازی بازنشستگان چند درصد است؟
مرحله سوم متناسب سازی در سال ۱۴۰۵ معادل ۳۰ درصد باقیمانده فرآیند تعیین شده در قانون است.
سازمان تامین اجتماعی در خردادماه اعلام کرد که مرحله سوم متناسب سازی برای مستمری بگیران مشمول اجرا شده و احکام جدید در دسترس قرار گرفته است. بر اساس اعلام این سازمان، حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری بگیر تحت پوشش تامین اجتماعی مشمول احکام جدید مربوط به افزایش سالانه و متناسب سازی شده اند.
بنابراین اگر بازنشسته ای هنوز تصور می کند «پله آخر همسان سازی» قرار است در ماه های آینده برای نخستین بار اجرا شود، باید توجه داشته باشد که اصل مرحله سوم در سال ۱۴۰۵ اجرا و احکام آن صادر شده است.
البته ممکن است برای برخی افراد موضوع اصلاح حکم، بررسی سوابق، اعمال تغییرات پرونده یا پرداخت مطالبات مرتبط همچنان مطرح باشد.
اندیشه!!معاصر نوشت: یکی از مهم ترین نکات در بررسی پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان این است که متناسب سازی با افزایش سالانه حقوق یکسان نیست. افزایش سالانه بر اساس مصوبات مربوط به ضریب افزایش حقوق انجام می شود، در حالی که متناسب سازی با هدف کاهش فاصله مستمری با معیار تعیین شده در قانون اجرا می شود. به همین دلیل نباید تمام مبلغ اضافه شده به فیش حقوقی را صرفا به عنوان «همسان سازی» در نظر گرفت.
جدول مراحل همسان سازی حقوق بازنشستگان
| سال اجرا |
مرحله متناسب سازی |
سهم اعلام شده |
| ۱۴۰۳ |
مرحله اول |
۴۰ درصد |
| ۱۴۰۴ |
مرحله دوم |
۳۰ درصد |
| ۱۴۰۵ |
مرحله سوم و پایانی |
۳۰ درصد |
| مجموع |
تکمیل برنامه سه ساله |
۱۰۰ درصد |
این درصدها به معنای افزایش مستقیم و یکسان حقوق همه بازنشستگان نیست. سازمان تامین اجتماعی تاکید کرده است که متناسب سازی بر مبنای فرمول قانونی و وضعیت حقوقی هر فرد انجام می شود.
آیا پله آخر همسان سازی به معنی افزایش ۳۰ درصدی حقوق همه بازنشستگان است؟
یکی از پرسش های پرتکرار بازنشستگان این است که آیا اجرای مرحله سوم به معنای اضافه شدن ۳۰ درصد به کل حقوق ماهانه آنهاست؟
پاسخ منفی است.
۳۰ درصدی که در اخبار مربوط به مرحله سوم مطرح می شود، سهم سوم از فرآیند متناسب سازی است و نباید با افزایش ۳۰ درصدی کل مستمری اشتباه گرفته شود. میزان افزایش نهایی هر فرد بر اساس فرمول متناسب سازی و فاصله حقوق او با معیار قانونی محاسبه می شود.
به همین دلیل، ممکن است دو بازنشسته با سابقه و حقوق متفاوت، مبالغ متفاوتی از متناسب سازی دریافت کنند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا انتشار ارقام ثابت و یکسان برای تمام بازنشستگان می تواند باعث برداشت نادرست از نحوه اجرای قانون شود.
هدف از همسان سازی حقوق بازنشستگان چیست؟
هدف اصلی متناسب سازی این نیست که حقوق تمام بازنشستگان دقیقا برابر شود.
بر اساس توضیحات سازمان تامین اجتماعی، هدف قانونی این است که نسبت مستمری فرد به حداقل دستمزد، متناسب با نسبت مستمری او در زمان برقراری حفظ شود؛ به نحوی که در پایان فرآیند، مستمری سال جاری فرد نسبت به حداقل دستمزد سال جاری از ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری به حداقل دستمزد سال برقراری کمتر نباشد.
بنابراین اصطلاح «همسان سازی» که در گفتار عمومی استفاده می شود، از نظر فنی با «متناسب سازی» تفاوت دارد.
متناسب سازی بر اساس فرمول مشخص انجام می شود و هدف آن ایجاد یک نسبت معین در دریافتی بازنشسته است، نه اینکه همه بازنشستگان یک مبلغ مشابه دریافت کنند.
میزان افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵
در کنار مرحله سوم متناسب سازی، افزایش سالانه مستمری ها نیز در سال ۱۴۰۵ اعمال شده است.
بر اساس اعلام سازمان تامین اجتماعی، افزایش مستمری حداقل بگیران ۶۰ درصد و افزایش مستمری سایر سطوح ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال تعیین و اعمال شده است. این ارقام مربوط به افزایش سالانه مستمری است و نباید با مبلغ متناسب سازی یکسان تلقی شود.
در نتیجه، مبلغ نهایی فیش حقوقی یک بازنشسته می تواند حاصل چند مولفه مختلف باشد؛ از جمله مستمری پایه، افزایش سالانه، مبلغ متناسب سازی، مزایا و سایر اقلام قابل پرداخت.
| نوع پرداخت |
توضیح |
| افزایش سالانه |
افزایش مستمری طبق مصوبات سال ۱۴۰۵ |
| متناسب سازی |
اجرای مرحله سوم و پایانی فرآیند سه ساله |
| مزایا |
اقلامی مانند عائله مندی و اولاد در صورت شمول |
| معوقات |
مابه التفاوت مبالغی که طبق احکام باید برای ماه های قبل پرداخت شود |
این تفکیک برای بررسی فیش حقوقی اهمیت زیادی دارد.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر
احکام جدید همسان سازی حقوق بازنشستگان صادر شده است؟
بله. سازمان تامین اجتماعی در خردادماه اعلام کرد که احکام افزایش سالانه و متناسب سازی سال ۱۴۰۵ برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری بگیر صادر شده و امکان مشاهده و دریافت حکم و فیش حقوقی از طریق سامانه خدمات غیرحضوری و اپلیکیشن تامین من فراهم شده است.
این موضوع به بازنشسته اجازه می دهد به جای اتکا به اعداد منتشرشده در فضای مجازی، رقم واقعی مربوط به پرونده خودش را مشاهده کند.
در واقع، بهترین ملاک برای اطلاع از مبلغ نهایی افزایش، حکم حقوقی و فیش فرد است؛ زیرا محاسبه برای همه افراد با یک فرمول یکسان اما بر مبنای اطلاعات متفاوت انجام می شود.
بازنشستگانی که نسبت به مبلغ درج شده در حکم خود ابهام دارند نیز می توانند از مسیرهای ارتباطی سازمان تامین اجتماعی درخواست بررسی و اعتراض خود را ثبت کنند. سازمان شماره ۱۴۲۰ و پورتال ارتباطات مردمی را نیز برای پیگیری سوالات و اعتراضات معرفی کرده است.
پله آخر همسان سازی برای بازنشستگان کشوری و لشکری
اجرای متناسب سازی تنها به تامین اجتماعی محدود نیست و برای صندوق های دیگر نیز مقررات مربوط به مرحله سوم وجود دارد.
در تصویب نامه ضریب حقوق سال ۱۴۰۵، صندوق های بازنشستگی کشوری و لشکری مکلف شده اند پس از اعمال افزایش سالانه، ۳۰ درصد مابه التفاوت احکام متناسب سازی را بر اساس جداول و مجوزهای مربوط و در سقف اعتبارات ابلاغی اعمال کنند.
بنابراین بازنشستگان کشوری و لشکری نیز هنگام بررسی پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان باید به حکم حقوقی صندوق خود مراجعه کنند.
فرمول و نحوه اعمال متناسب سازی ممکن است میان صندوق ها یکسان نباشد و نمی توان رقم مربوط به یک صندوق را بدون بررسی به صندوق دیگری تعمیم داد.
آیا همسان سازی بعد از مرحله سوم تمام می شود؟
از نظر برنامه سه مرحله ای قانون برنامه هفتم، سال ۱۴۰۵ مرحله سوم و پایانی اجرای متناسب سازی تعیین شده است.
اما پایان این برنامه سه ساله به معنی توقف همیشگی همه اقدامات مرتبط با حقوق بازنشستگان نیست.
برای نمونه، ممکن است در آینده قانون جدیدی تصویب شود، ضریب حقوق سالانه تغییر کند، احکام برخی گروه ها اصلاح شود یا برای گروه های خاص تصمیمات جداگانه ای اتخاذ شود.
همچنین در ماه های گذشته موضوع اصلاح برخی احکام و نحوه محاسبه متناسب سازی برای گروه های خاص نیز مطرح شده است. در مردادماه، اصلاح تصویب نامه ضریب حقوق ۱۴۰۵ درباره نحوه محاسبه سوابق برخی بازنشستگان قبل و بعد از واگذاری ابلاغ شد و تاریخ اجرای آن از اول فروردین ۱۴۰۵ تعیین شد.
بنابراین باید میان «پایان مرحله سوم متناسب سازی» و «پایان تمام پیگیری های حقوقی بازنشستگان» تفاوت قائل شد.
وضعیت معوقات همسان سازی حقوق بازنشستگان
یکی دیگر از موضوعات مهم برای بازنشستگان، معوقات است.
پس از صدور احکام جدید، بخشی از مطالبات مربوط به مابه التفاوت افزایش حقوق ماه های ابتدایی سال مطرح شد. در مورد تامین اجتماعی، گزارش های منتشرشده درباره پرداخت معوقات فروردین و اردیبهشت و مبالغ ناشی از تفاوت احکام جدید با پرداخت های قبلی منتشر شده است.
با این حال، مبلغ معوقه برای تمام بازنشستگان یکسان نیست و بر اساس حکم هر فرد تعیین می شود.
به همین دلیل، ارقامی که گاهی در شبکه های اجتماعی به عنوان «مبلغ قطعی معوقه همه بازنشستگان» منتشر می شود، نمی تواند برای تمام افراد ملاک قرار گیرد.
اندیشه!!معاصر نوشت: بازنشستگان برای اطلاع از رقم دقیق مطالبات خود بهتر است فیش حقوقی، حکم جدید و در صورت وجود، فیش پرداخت معوقه را بررسی کنند. اگر مبلغی با حکم فرد مطابقت نداشته باشد، مسیر اصلی پیگیری، سامانه رسمی صندوق و واحدهای پاسخگویی همان صندوق است.
آیا مبلغ همسان سازی برای همه بازنشستگان یکسان است؟
خیر.
این یکی از مهم ترین نکاتی است که باید در خبرهای مربوط به پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان مورد توجه قرار گیرد.
متناسب سازی بر اساس شرایط حقوقی فرد انجام می شود. سابقه، مستمری، زمان برقراری حقوق و سایر اطلاعات موجود در پرونده می توانند در محاسبه موثر باشند.
بنابراین نمی توان گفت تمام بازنشستگان مثلا ۲، ۳ یا ۵ میلیون تومان بابت مرحله سوم دریافت خواهند کرد.
رقم نهایی باید در حکم فرد مشخص شود.
این موضوع همچنین درباره صندوق های مختلف اهمیت بیشتری دارد، زیرا مقررات اجرایی و منابع مالی صندوق ها با یکدیگر تفاوت دارد.
چگونه حکم جدید همسان سازی را ببینیم؟
بازنشستگان تامین اجتماعی برای مشاهده حکم و فیش حقوقی می توانند از خدمات غیرحضوری سازمان استفاده کنند.
سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده است که حکم جدید و فیش حقوقی از طریق سامانه خدمات غیرحضوری و اپلیکیشن تامین من قابل مشاهده است. همچنین ابزار محاسبه آنلاین نیز برای مشاهده جزئیات محاسبات متناسب سازی معرفی شده است.
مراحل کلی به این صورت است:
۱. ورود به سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی
۲. ورود به حساب کاربری
۳. انتخاب بخش مربوط به مستمری بگیران
۴. انتخاب گزینه حکم یا فیش حقوقی
۵. بررسی مبلغ مستمری و اقلام متناسب سازی
۶. بررسی بخش مطالبات و پرداخت های مربوط به ماه های قبل در صورت درج
بازنشستگان باید دقت داشته باشند که اطلاعات سامانه رسمی ملاک اصلی است و بهتر است برای بررسی حقوق خود به پیام های ناشناس در شبکه های اجتماعی اتکا نکنند.
اگر مبلغ همسان سازی اشتباه باشد چه باید کرد؟
در صورتی که بازنشسته نسبت به حکم صادرشده یا مبلغ متناسب سازی اعتراض داشته باشد، می تواند از مسیرهای ارتباطی رسمی صندوق مربوطه موضوع را پیگیری کند.
در مورد تامین اجتماعی، سازمان اعلام کرده است که درخواست و اعتراض از طریق پورتال مرکز نظارت و ارتباطات مردمی قابل ثبت است و شماره ۱۴۲۰ نیز برای دریافت راهنمایی در نظر گرفته شده است.
نکته مهم این است که هنگام ثبت اعتراض، بهتر است بازنشسته جزئیات حکم، فیش حقوقی و اطلاعات سابقه خود را در اختیار داشته باشد تا بررسی دقیق تر انجام شود.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر
آیا افزایش سال ۱۴۰۵ همان همسان سازی است؟
خیر؛ این دو موضوع باید از یکدیگر جدا شوند.
افزایش سالانه حقوق براساس مصوبات مربوط به افزایش حقوق همان سال انجام می شود. متناسب سازی نیز برنامه ای جداگانه است که براساس قانون برنامه هفتم برای کاهش فاصله مستمری با معیار قانونی تعیین شده اجرا شده است.
برای همین ممکن است یک بازنشسته در حکم خود چند نوع افزایش مشاهده کند.
این افزایش ها را نمی توان بدون بررسی جزئیات، همگی تحت عنوان همسان سازی قرار داد.
از سوی دیگر، متناسب سازی نیز به معنی افزایش ۳۰ درصدی کل حقوق نیست؛ بلکه ۳۰ درصد اشاره شده، سهم مرحله سوم از مابه التفاوت هدف گذاری شده در برنامه است.
آخرین وضعیت پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان
بر اساس آخرین اطلاعات قابل استناد، پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و مرحله سوم متناسب سازی به عنوان آخرین مرحله برنامه سه ساله تکمیل شده است.
سازمان تامین اجتماعی در خردادماه اعلام کرد که احکام جدید برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری بگیر صادر شده و امکان مشاهده احکام فراهم شده است.
در عین حال، برخی موضوعات مرتبط با حقوق بازنشستگان همچنان ادامه دارد؛ از جمله پیگیری معوقات، اصلاح احتمالی احکام، بررسی محاسبات گروه های خاص و سیاست های مربوط به افزایش حقوق در سال های آینده.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در شهریورماه درباره وضعیت حقوق بازنشستگان اعلام کرده است که متناسب سازی در چارچوب قانون همچنان از اولویت های دولت است.
بنابراین اگر سوال اصلی این باشد که «آخرین پله همسان سازی چه زمانی اجرا می شود؟»، پاسخ این است که مرحله سوم و پایانی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است؛ اما اگر منظور از پله آخر، اصلاحات، پرداخت مطالبات یا افزایش های بعدی باشد، این موارد موضوعات جداگانه ای هستند و باید بر اساس مصوبات و اطلاعیه های جدید بررسی شوند.
جمع بندی وضعیت همسان سازی بازنشستگان
در مجموع، برنامه سه مرحله ای متناسب سازی حقوق بازنشستگان به ترتیب ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۵ طراحی و اجرا شده است.
بنابراین پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان همان مرحله سوم ۳۰ درصدی است که در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است.
با این حال، این موضوع به معنی افزایش یکسان حقوق تمام بازنشستگان نیست. مبلغ متناسب سازی هر فرد بر اساس شرایط پرونده و فرمول قانونی محاسبه می شود.
از سوی دیگر، افزایش سالانه حقوق با متناسب سازی تفاوت دارد و بازنشسته باید هنگام بررسی فیش حقوقی، هر یک از اقلام را جداگانه بررسی کند.
برای بازنشستگان تامین اجتماعی، احکام جدید از طریق سامانه خدمات غیرحضوری و اپلیکیشن تامین من در دسترس قرار گرفته و سازمان برای پرسش ها و اعتراضات نیز مسیرهای رسمی معرفی کرده است.
در نتیجه، مهم ترین توصیه برای بازنشستگان این است که به جای توجه به ارقام غیررسمی منتشرشده در فضای مجازی، حکم حقوقی و فیش شخصی خود را بررسی کنند. رقم واقعی افزایش و مطالبات هر فرد در نهایت باید از اطلاعات ثبت شده در پرونده و حکم حقوقی او مشخص شود.
اندیشه!!معاصر نوشت: پله آخر همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ از مرحله وعده و برنامه عبور کرده و وارد مرحله اجرا شده است. مرحله سوم ۳۰ درصدی، آخرین سهم از برنامه سه ساله متناسب سازی محسوب می شود؛ اما پیگیری معوقات، اصلاح احکام و بررسی موارد خاص همچنان می تواند ادامه داشته باشد. بنابراین بازنشستگانی که درباره مبلغ دریافتی خود ابهام دارند، باید جزئیات حکم و فیش حقوقی خود را بررسی و در صورت نیاز از مسیرهای رسمی صندوق مربوطه درخواست رسیدگی کنند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.