معاملات برق در بورس انرژی در روزهای اخیر با ثبت رکوردی تاریخی به ارزش ۲۶۰ میلیارد تومان، روند صعودی چشمگیری را تجربه کرده است . این رقم که نسبت به رکورد قبلی ۲۳۸ میلیارد تومانی در خردادماه رشد قابلتوجهی دارد، در شرایطی ثبت شد که شرکتهای...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ بازار برق ایران در روزهای اخیر شاهد تحولی بیسابقه بوده است. ارزش معاملات برق در بورس انرژی با ثبت عدد ۲۶۰ میلیارد تومان در روز یکشنبه ۲۴ تیرماه، رکورد جدیدی را به نام خود ثبت کرد . این روند صعودی که از اردیبهشت ماه با معاملهای ۱۶۳ میلیارد تومانی آغاز شده بود ، نشان از تغییر ساختاری در نحوه تأمین برق صنایع و شرکتهای توزیع دارد.
در فضایی که ناترازی شدید انرژی و افزایش خاموشیها به یکی از چالشهای اصلی کشور تبدیل شده ، بورس انرژی به عنوان بستری برای شفافیت و کشف قیمت منصفانه، نقشی کلیدی در تنظیم بازار برق ایفا میکند. در ادامه، ابعاد این رکوردشکنی و چشمانداز توسعه بازار برق را بررسی میکنیم.
مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل شرکت توانیر، با اعلام این خبر تأکید کرد که تالار معاملات برق بورس انرژی امروز (یکشنبه) شاهد ثبت نصاب جدیدی از معاملات برق به ارزش ۲۶۰ میلیارد تومان بوده است . این رقم در حالی ثبت شده که رکورد قبلی مربوط به ۲۷ خرداد سال جاری با ارزش ۲۳۸ میلیارد تومان بوده است .
بر اساس جزئیات اعلامشده، بیشترین حجم معامله امروز مربوط به بار پایه ماهانه برای تحویل مردادماه به ارزش بیش از ۱۶۰ میلیارد تومان ثبت شده است . این موضوع نشان میدهد شرکتهای توزیع برق برای تأمین نیاز مصرفکنندگان در گرمترین ماه سال، بهطور جدی به سمت بازار سلف حرکت کردهاند. در این معاملات، سهم برق سبز خریداری شده از نیروگاههای تجدیدپذیر نیز برابر ۱۲ میلیارد تومان بوده است .
روند صعودی معاملات برق در بورس انرژی از اواسط اردیبهشت ماه امسال کلید خورد. گزارشها حاکی از آن است که در روز ۱۶ اردیبهشت، ارزش معاملات برق به ۱۶۳ میلیارد تومان رسید که نسبت به روز کاری قبل، رشد ۵ برابری را تجربه کرد و رکورد جدیدی به ثبت رساند . در آن روز، شرکتهای توزیع، برق مورد نیاز خود را برای تحویل در ماههای اردیبهشت و خرداد خریداری کردند که ۷۵ درصد آن مربوط به خرداد و ۲۵ درصد مربوط به اردیبهشت بود .
افزایش قابلتوجه تعداد معاملات از ۱۱۶ فقره در آن روز تا رکورد کنونی، نشان از استقبال روزافزون از این بازار دارد. سهم نیروگاههای خصوصی در معاملات آن روز ۶۴ درصد و نیروگاههای دولتی ۳۶ درصد بود که نشان از نقش کلیدی بخش خصوصی در تأمین برق کشور دارد.
معاون برق و انرژی وزارت نیرو با اشاره به روند توسعه بازار برق در بورس انرژی، اعلام کرد که بر اساس اهداف برنامه هفتم توسعه، سهم فروش برق در بورس باید تا پایان این برنامه به ۶۰ درصد برسد . وی با بیان اینکه این سهم در سال گذشته حدود ۳۸ درصد بوده، از ابلاغ قریبالوقوع آییننامه جدید بند «ب» ماده ۴۳ خبر داد که نقش مهمی در تقویت معاملات برق خواهد داشت .
به گفته رجبی مشهدی، با اجرای این آییننامه، فرآیند خرید و فروش برق در بورس تسهیل میشود و انتظار میرود حجم معاملات به شکل قابلتوجهی افزایش یابد که شفافیت بیشتر، رقابتپذیری بالاتر و بهبود کارایی در صنعت برق کشور را به دنبال خواهد داشت .
افزایش چشمگیر معاملات برق در بورس انرژی در حالی رخ میدهد که کشور با بحران عمیق ناترازی انرژی دست و پنجه نرم میکند. بر اساس برآورد کارشناسان، از مجموع ۸۶ هزار مگاوات حداکثر توان مورد نیاز مصرفی، ۴۲ هزار مگاوات مربوط به بخش خانگی است که بیش از نیمی از آن به دلیل استفاده از وسایل سرمایشی است . پیشبینی شده است که از تیرماه، ساعات خاموشی بخش خانگی از حدود ۲ ساعت فعلی به ۶ ساعت در روز برسد .
در چنین شرایطی، بورس انرژی با ایجاد شفافیت در کشف قیمت و امکان پیشخرید برق، میتواند ابزاری برای مدیریت بهینه مصرف و تأمین انرژی صنایع بزرگ باشد . صنایع بزرگ انرژیبر مانند فولاد، آلومینیوم و پتروشیمی که برق خود را مستقیم از بورس انرژی خریداری میکنند، میتوانند با برنامهریزی دقیقتر، از نوسانات قیمت و قطعیهای ناگهانی تا حدی در امان بمانند .
۱. هدفگذاری ۶۰ درصدی: بر اساس برنامه هفتم توسعه، سهم فروش برق از طریق بورس انرژی باید به ۶۰ درصد برسد که از ۳۸ درصد فعلی فاصله قابلتوجهی دارد .
۲. ناترازی شدید انرژی: برآوردها حاکی از افزایش ساعات خاموشی بخش خانگی به ۶ ساعت در روز از تیرماه است که ضرورت توسعه بازار برق را دوچندان میکند.
۳. ریسک معاملات سلف: خرید برق در بورس انرژی بهصورت پیشخرید انجام میشود و در صورت عدم مصرف برق خریداریشده، خریدار با جریمه یا اعمال ضریب ۰.۷۵ در قبض روبرو خواهد شد .
۴. هزینه تولید برق افزایش یافته: هزینه تولید هر کیلوواتساعت برق از ۳۰۷۵ ریال در سال ۱۴۰۰ به ۹۵۲۰ ریال در سال ۱۴۰۴ رسیده است که لزوم اصلاح قیمتها را نشان میدهد.
ثبت رکورد ۲۶۰ میلیارد تومانی معاملات برق در بورس انرژی، نشان از تغییر نگرش بازیگران این صنعت به سمت شفافیت و کشف قیمت منصفانه دارد. رشد چشمگیر معاملات از ۱۶۳ میلیارد تومان در اردیبهشت تا ۲۶۰ میلیارد تومان در تیرماه نشان از استقبال شرکتهای توزیع و صنایع بزرگ از این بستر معاملاتی است.
با ابلاغ آییننامه جدید و هدفگذاری برای افزایش سهم بورس به ۶۰ درصد ، انتظار میرود این روند صعودی تداوم یابد. با این حال، موفقیت این بازار در گرو رفع موانع ساختاری از جمله ناترازی شدید تولید و مصرف است که به گفته کارشناسان میتواند خاموشیهای گستردهای را در روزهای آینده به همراه داشته باشد . به نظر میرسد بورس انرژی به عنوان یک اهرم مهم در مدیریت بحران برق، بیش از پیش مورد توجه قرار خواهد گرفت.
۱. رکورد جدید معاملات برق در بورس انرژی چقدر بوده است؟
بر اساس اعلام مدیرعامل توانیر، ارزش معاملات برق در بورس انرژی در روز یکشنبه ۲۴ تیرماه به ۲۶۰ میلیارد تومان رسیده است که رکورد جدیدی محسوب میشود .
۲. دلیل رشد چشمگیر معاملات برق در بورس انرژی چیست؟
افزایش تقاضا برای تأمین برق در ماههای گرم سال، بهویژه برای تحویل مردادماه، و همچنین تسهیل فرآیند معاملات از طریق آییننامههای جدید از دلایل اصلی این رشد عنوان شده است .
۳. سهم فروش برق در بورس انرژی در حال حاضر چقدر است و هدف نهایی چیست؟
بر اساس اعلام معاون وزیر نیرو، سهم فروش برق از طریق بورس در سال گذشته حدود ۳۸ درصد بوده و هدف برنامه هفتم توسعه، رسیدن به ۶۰ درصد است .
۴. آیا صنایع میتوانند برق مورد نیاز خود را از بورس انرژی تأمین کنند؟
بله، صنایع بزرگ انرژیبر مانند فولاد، آلومینیوم و پتروشیمی برق خود را مستقیماً از بورس انرژی خریداری میکنند . این کار نیازمند دریافت کد معاملاتی از کارگزار بورس انرژی است .
۵. برق سبز در بورس انرژی چگونه معامله میشود؟
برق تولیدی از نیروگاههای تجدیدپذیر در تابلو «برق سبز» بورس انرژی معامله میشود. در رکورد ۲۶۰ میلیارد تومانی اخیر، سهم برق سبز برابر ۱۲ میلیارد تومان بوده است .
۶. چالشهای خرید برق از بورس انرژی چیست؟
خرید برق در بورس انرژی بهصورت پیشخرید انجام میشود و در صورت عدم مصرف برق خریداریشده، خریدار با جریمه یا اعمال ضریب ۰.۷۵ در قبض برق روبرو خواهد شد . همچنین، قیمت برق در فصل تابستان به دلیل افزایش تقاضا، بالاتر است .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
