به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ با ورود به فصل گرم سال و افزایش چشمگیر مصرف برق، بار دیگر موضوع ناترازی انرژی و قطعی برق صنایع به دغدغهای جدی برای تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی تبدیل شده است. در حالی که سال گذشته خاموشیهای گسترده خسارتهای سنگینی به بخش تولید وارد کرد، امسال نیز با وجود کاهش نسبی ناترازی، صنایع بار دیگر در خط مقدم مدیریت مصرف قرار گرفتهاند. بر اساس بخشنامههای ابلاغی، قطعی برق صنایع به دو روز کامل در هفته افزایش یافته است و این موضوع نگرانیهای جدی درباره توقف تولید، کاهش اشتغال و افزایش هزینههای تمامشده را به همراه داشته است.
جزئیات بخشنامه جدید قطعی برق صنایع
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران با تأیید ابلاغ بخشنامه قطعی برق صنایع، اعلام کرده است که بر اساس این بخشنامه، برخی از صنایع در شهرکهای صنعتی از جمله شهر صنعتی کاوه در ساوه، تا دو روز در هفته با قطعی برق ۲۴ ساعته مواجه خواهند شد و واحدهای صنعتی در این روزها بهطور کامل برق نخواهند داشت.
بر اساس این بخشنامه:
-
قطعی برق بهصورت ۲۴ ساعته و دو روز کامل در هفته اعمال میشود.
-
این بخشنامه از هفته آینده اجرایی خواهد شد.
-
هنوز درباره امکان جابهجایی روزهای خاموشی با آخر هفته تصمیم نهایی گرفته نشده است.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز با هشدار درباره تبعات محدودیت برق صنایع، تأکید کرده است که ادامه روند فعلی قیمتگذاری و قطع برق صنایع، ریسک بیکاری ۷۰۰ هزار نفر را در نیمه دوم سال به شدت افزایش میدهد. همچنین با تداوم سیاست فعلی و تأمین برق از بورس انرژی، هزینه برق واحدهای صنعتی تا ۱۰ برابر افزایش مییابد.
تأثیر قطعی برق بر تولید و اشتغال
فعالان صنعتی نسبت به پیامدهای جبرانناپذیر قطعی برق بر تولید و اشتغال هشدار دادهاند. برخی از مهمترین تأثیرات این محدودیتها عبارتند از:
۱. کاهش ظرفیت تولید و افزایش هزینهها
هر ساعت توقف برق به معنای توقف خطوط تولید است. کارخانهای که امکان فعالیت مستمر ندارد، نمیتواند از ظرفیت واقعی تجهیزات و نیروی انسانی خود استفاده کند. در مقابل، هزینههای ثابت مانند حقوق کارکنان، بیمه، استهلاک ماشینآلات و سایر هزینههای جاری همچنان پابرجا میماند. در نتیجه، هزینه تولید هر واحد محصول افزایش پیدا میکند و توان رقابتی بنگاههای صنعتی کاهش مییابد.
۲. تهدید اشتغال و کاهش درآمد کارگران
محدودیتهای برق تنها به تولید محدود نمیشود و بازار کار را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. نخستین اثر آن کاهش اضافهکاری کارگران است. بسیاری از واحدهای صنعتی به دلیل کاهش ساعات فعالیت، دیگر امکان برنامهریزی برای اضافهکاری ندارند و این موضوع درآمد بخشی از نیروی کار را کاهش میدهد. در کارخانههایی که به صورت سهشیفته فعالیت میکنند نیز امکان جابهجایی ساعات کاری وجود ندارد و قطعی برق اختلال جدی در روند تولید ایجاد میکند.
۳. کاهش صادرات و ارزآوری
توقف تولید و کاهش توان رقابتی بنگاهها، به معنای کاهش توان ایفای تعهدات تولیدکنندگان، افت درآمد بنگاهها و کاهش صادرات و ارزآوری است.
واکنش مسئولان و راهکارهای پیشنهادی
تأکید رئیسجمهور بر جلوگیری از خاموشی صنایع
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به خسارتهای گسترده خاموشیها به واحدهای تولیدی در سال گذشته اظهار کرد که با توجه به آسیبهای جدی وارد شده به صنایع، رئیسجمهور تأکید اکید کردهاند که صنایع نباید خاموش شوند. وی افزود: اگر این سیاست بهصورت کامل اجرا شود، احتمالاً بخشی از بار مدیریت مصرف به بخش خانگی منتقل خواهد شد و خاموشی منازل افزایش مییابد.
کاهش ناترازی برق؛ اما نه به اندازه کافی
بر اساس اعلام مدیرعامل توانیر، میزان ناترازی برق کشور در تابستان ۱۴۰۵ به حدود ۱۲ هزار مگاوات کاهش یافته است، در حالی که سال گذشته این رقم حدود ۲۰ هزار مگاوات بود. همچنین نزدیک به ۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی جدید وارد مدار شده است که میتواند بخشی از نیاز شبکه را در ساعات اوج مصرف تأمین کند. با این حال، این کاهش برای حذف کامل خاموشیهای صنایع کافی نیست.
راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت مصرف
-
استفاده از ذخیرهسازهای برق: خانوارها میتوانند در ساعات کممصرف (شبها) برق را ذخیره کرده و در ساعات اوج مصرف از آن استفاده کنند.
-
توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر: صنایع میتوانند با احداث نیروگاههای خورشیدی یا مشارکت در پروژههای مشترک، بخشی از برق مورد نیاز خود را تأمین کنند.
-
کاهش بروکراسی اداری: تسریع در صدور مجوزها و ارائه تسهیلات ارزانقیمت به صنایع برای سرمایهگذاری در حوزه انرژی.
جمعبندی کاربردی
با ابلاغ بخشنامه قطعی برق صنایع به مدت دو روز در هفته، تولیدکنندگان با چالش جدی برای ادامه فعالیت مواجه شدهاند. افزایش هزینههای تولید، کاهش ظرفیت عملیاتی و تهدید اشتغال، از جمله پیامدهای این تصمیم است. اگرچه مسئولان بر لزوم حفظ تولید تأکید دارند، اما به نظر میرسد بار اصلی مدیریت مصرف بر اکتاف صنایع و در نهایت بر دوش کارگران و مصرفکنندگان خواهد بود. فعالان صنعتی خواستار برنامهریزی پایدار، توسعه زیرساختهای تولید برق و حمایت عملی دولت از صنایع برای عبور از این بحران هستند.
سوالات متداول
۱. قطعی برق صنایع از چه تاریخی و به چه مدت اجرا میشود؟
بر اساس بخشنامه ابلاغی، قطعی برق صنایع به مدت دو روز کامل در هفته از هفته آینده اجرایی میشود.
۲. کدام صنایع بیشترین آسیب را از قطعی برق میبینند؟
صنایع انرژیبر مانند فولاد، سیمان و پتروشیمی بیشترین آسیب را از قطعی برق متحمل میشوند. همچنین صنایع مستقر در شهرکهای صنعتی مانند شهر صنعتی کاوه در ساوه در اولویت قطعی قرار دارند.
۳. آیا خاموشی صنایع باعث بیکاری کارگران میشود؟
معاون وزیر صمت هشدار داده است که ادامه روند فعلی قطع برق صنایع، ریسک بیکاری ۷۰۰ هزار نفر را در نیمه دوم سال افزایش میدهد.
۴. راهکار جایگزین برای تأمین برق صنایع چیست؟
برخی راهکارها شامل احداث نیروگاههای خورشیدی توسط صنایع، خرید برق از بورس انرژی و استفاده از ذخیرهسازهای برق است. همچنین تشکیل کنسرسیوم میان صنایع مستقر در شهرکهای صنعتی میتواند هزینههای سرمایهگذاری را کاهش دهد.
۵. آیا خاموشی خانگی نیز افزایش مییابد؟
با توجه به تأکید رئیسجمهور بر جلوگیری از خاموشی صنایع، احتمال افزایش خاموشیهای بخش خانگی وجود دارد و مردم باید برای تحمل حدود دو ساعت خاموشی در روز آماده باشند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.