مذهبی
قبله کدام طرف است | روشهای تعیین جهت قبله
جهت قبله در ایران سمت جنوب غربی میباشد چرا که مکه در این موقعیت جغرافیایی است.
مذهبی
جهت قبله در ایران سمت جنوب غربی میباشد چرا که مکه در این موقعیت جغرافیایی است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، قبله سمتی است که مسلمانان با قرار گرفتن در جهت آن میتوانند نماز خودشان را بخوانند. قبله در قبل به سمت مسجد الحرام بوده ولی بعد تر به سمت مکه قرار گرفته است. جهت قبله در ایران جنوب غربی میباشد. برای راحت تر نمودن نماز خواندن برای افراد معمولا در جاهای عمومی یک نشانه گذاشته اند. برای با خبر شدن از جزئیات بیشتر و کسب اطلاعات بیشتر اندیشه معاصر را تا انتها دنبال کنید و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
نوک (انتهای) سایهٔ شاخص روی زمین را [مثلاً با یک سنگ]علامت گذاری میکنیم. مدتی (مثلاً ده-بیست دقیقه بعد، یا بیشتر) صبر میکنیم تا نوک سایه چند سانتیمتر جابه جا شود. حال محل جدید سایهٔ شاخص (که تغییر مکان داده است) را علامت گذاری مینماییم. حال اگر این دو نقطه را با خطی به هم وصل کنیم، جهت شرق-غرب را مشخص میکند. نقطهٔ علامت گذاری اول سمت غرب، و نقطهٔ دوم سمت شرق را نشان میدهد. یعنی اگر طوری بایستیم که پای چپ مان را روی نقطهٔ اول و پای راستمان را روی نقطهٔ دوم بگذاریم، روبروی مان شمال را نشان میدهد، و رو به خورشید (پشت سرمان) جنوب است.

قبله
از آن جا که جهت ظاهری حرکت خورشید در آسمان از شرق به غرب است، جهت حرکت سایهٔ خورشید بر روی زمین از غرب به شرق خواهد بود. یعنی در نیم کره شمالی سایهها ساعتگرد میچرخند.
هر چه از استوا دورتر بشویم، از دقت پاسخ در این روش کاسته میشود. یعنی در مناطق قطبی (عرض جغرافیایی بالاتر از ۶۰ درجه) استفاده از آن توصیه نمیشود. در شبهای مهتابی هم از این روش میتوان استفاده کرد: به جای خورشید از ماه استفاده کنید.
اگر ما یک چوب را به عنوان شاخص در زمین فرو کنیم به گونهای که عمود بر زمین باشد شاهد خواهیم بود که، ارتفاع خورشید پس از طلوع به تدریج زیاد میشود و سایه کوتاهتر تا زمان ظهر که ارتفاع خورشید به حداکثر خود میرسد و طول سایه شاخص به نهایت کوتاهی خود میرسد. در این زمان خورشید در جهت جنوب قرار دارد و سمت مقابل آن، شمال میباشد. اما از زمان ظهر به بعد، به تدریج جهت خورشید به سمت غرب متمایل میشود و طول سایه شاخص بلندتر میشود.
اما در حدفاصل بین ۵/۲۳ درجه در بعض از اوقات سال خورشید در سمت الراس قرار میگیرد و عمود میتابد لذا سایه ندارد. از آنجا که مکه مکرمه نیز از این خصلت برخوردار میباشد لذا روزهایی که خورشید در لحظهی ظهر شرعی در مکهی معظمه در سمتالرأس قرار گیرد، با تعیین این وقت در هر افقی میتوان شاخص نصب، و خلاف امتداد سایه یا برعکس آن (بستگی به آفاق) را به عنوان سمت قبله مشخص ساخت؛ و آن در دو روز از سال است این دو روز عبارتند از ۷ خرداد و ۲۵ تیر.
گردی هلال ماه در ۱۵ روز اول ماه قمری به سمت غرب و در ۱۵ روز دوم دقیقاً به سمت شرق است؛ قبله در ایران به سمت جنوب غربی است. وقتی یک جهت را پیدا کردیم اگر دست راست را به سمت مشرق گرفته دست چپ را به سمت مغرب روبه رو شمال و پشت سر جنوب میشود و اگر یک مقداری به سمت غرب بچرخیم جنوب غربی که جهت قبله است مشخص میشود.
هفت ستاره در آسمان است که شبیه ملاقه هستند، آبشخور ملاقه را پنج برابر کنیم (به صورت چشمی در آسمان جلو برویم) ستاره قطبی پیدا میشود که جهت شمال را نشان میدهد. اگر روبه روی شمال بایستیم پشت سر جنوب و دست راست مشرق و سمت چپ مغرب میشود.
از طریق ستارههای راه شیری نیز میتوان جهت قبله را پیدا کرد البته این کهکشان در شهر به دلیل وجود چراغها قابل رویت نیست، اما در بیابان به شکل خط سفید رنگی کاملاً مشخص است و یک بریدگی در پایین این کهکشان وجود دارد که دقیقاً رو به خانه کعبه بوده و جنوب غربی را نشان میدهد، ایستادن روبه روی این بریدگی به معنی ایستادن رو به قبله است.
الف) درمنطقه معتدل شمالی: در کشور ایران که در این منطقه واقع شده بطریق زیر عمل میکنیم: ابتدا ساعت خود را روی وقت صحیح تنظیم کرده و بطور افقی نوک عقربه ساعت نما را به طرف آفتاب قرار میدهیم بطوریکه عقربه سایه خود را بپوشاند در این حالت نیمساز زاویه بین عقربه ساعت شمار و عدد ۱۲ ساعت سمت جنوب را نشان میدهد.
ب) در منطقه معتدل جنوبی: ابتدا ساعت را روی وقت دقیق تنظیم کرده و بطور افقی عدد ۱۲ را در مقابل خورشید قرار میدهیم نیمساز زاویه بین عدد ۱۲ و عقربه ساعت شمار امتداد شمال را نشان میدهد.
۷- تعیین جهت قبله به وسیله قبرستان مسلمانان میت را به شانه راست روبه قبله دفن میکنند./مشرق
نماز فریضهای است که توسط مسلمانان پنج بار در روز انجام میشود، بدین ترتیب مشخص کردن زمان فجر، ظهر، عصر، مغرب و عشا برای مسلمانان از اهمیت ویژهای برخوردار است. در شکل زیر، موقعیت خورشید در کره آسمان نشان داده شده است. اوقات ادای فریضه نماز در مکانهای مختلف، به دلیل تفاوت در طول و عرض جغرافیایی متفاوت از مکانهای دیگر است.
بدین ترتیب میتوان این پنج زمان مهم برای مسلمانان را با استفاده از روابط هندسی و با توجه به مکان فرد مشخص کرد. در ادامه طریقه محاسبه هر یک از این زمانها را با توجه به طول و عرض جغرافیایی مکانی که در آن قرار گرفتهایم مشخص میکنیم./فرادرس
قرآن کریم برقبله بودن «کعبه» صراحت ندارد، بلکه مسجدالحرام را به عنوان قبله معرفی کرده است، چنانکه در آیات ۱۴۹ و ۱۵۰ سوره مبارکه بقره آمده است:
«وَمِنْ حَیْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ وَمَا اللَّـهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ . وَمِنْ حَیْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَیْثُ مَا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ…» [و از هر کجا و به سوی هر دیار بیرون شدی (در نماز) روی به طرف مسجدالحرام آور، و این دستور قبله بر وجه صواب و به امر خداست و خدا از کار شما غافل نیست و از هر جا و به هر دیار بیرون شدی روی به جانب مسجدالحرام کن و شما مسلمین هم به هر کجا بودید روی بدان جانب کنید…] نکته: در آیات بالا کلمه «شَطرَه» ( بنا بر ترجمه صاحب تفسیر شریف «المیزان»)، به معنی «بعض و بعضی» آمده و غرض از آن بعضی از مسجدالحرام یعنی همان«کعبه» است، پس در اینکه کعبه که در قلب مسجدالحرام قرارگرفته اصل قبله است شکی نیست، در اینجا نکته مهم این است که کسانی که از فاصله دور رو به مسجدالحرام نمازمی گزارند، عملاً رو به کعبه نماز می خوانند، ولی کسانی که از فاصله خیلی نزدیک به مسجد الحرام یا داخل آن نماز می گزارند باید دقت داشته باشند که حتماً رو به کعبه ایستاده باشند./شبکه العالم
اندیشه معاصر
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.