کوبا دومین قطعی برق سراسری در یک هفته را تجربه کرد

جزئیات خاموشی دوم در هفته

شرکت دولتی برق کوبا (UNE) با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از «فروپاشی کامل سیستم ملی برق» خبر داد . این حادثه تنها چهار روز پس از خاموشی سراسری روز دوشنبه (۱۵ تیر) رخ داد که در آن برق حدود ۱۰ میلیون نفر از ساکنان این جزیره قطع شده بود . مقامات تا اواخر روز سه‌شنبه موفق به اتصال مجدد بیشتر شبکه شده بودند، اما بخش‌های وسیعی از کشور، از جمله سانتیاگو د کوبا، همچنان به دلیل کمبود شدید سوخت قطع بودند .

وزیر انرژی کوبا، ویسنته د لا او لوی، در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که تیم‌ها در حال کار برای بازگرداندن سیستم هستند و این وضعیت را «پیچیده» توصیف کرد .

علت اصلی؛ محاصره نفتی و زیرساخت‌های فرسوده

علت اصلی این بحران، تشدید محاصره نفتی ایالات متحده علیه کوبا از ژانویه ۲۰۲۶ است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از برکناری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، محاصره نفتی را علیه کوبا اعمال کرد .

ونزوئلا تأمین‌کننده اصلی نفت کوبا بود و پس از اعمال محاصره، مکزیک نیز تحت فشار آمریکا ارسال نفت به این جزیره را متوقف کرد . از زمان آغاز محاصره، تنها یک نفت‌کش روسی در کوبا پهلو گرفته است که محموله آن تنها نیاز دو هفته این کشور را تأمین می‌کرد .

بر اساس برآوردها، کوبا برای تأمین نیازهای انرژی خود به روزانه بیش از ۱۰۰ هزار بشکه نفت نیاز دارد، در حالی که تولید داخلی آن تنها ۴۰ درصد از این میزان را پوشش می‌دهد .

علاوه بر کمبود سوخت، نیروگاه‌های کوبا که قدمت برخی از آنها به بیش از ۳۰ سال می‌رسد، به دلیل عدم نگهداری مناسب، با مشکلات جدی روبرو هستند . خاموشی‌های عمدی و برنامه‌ریزی‌شده نیز به امری عادی تبدیل شده است و در برخی مناطق روستایی، قطعی برق تا ۷۰ ساعت متوالی ادامه دارد .

واکنش‌ها و پیامدها

افزایش قطعی‌های برق، تنش‌های اجتماعی را در کوبا افزایش داده و اعتراضات پراکنده‌ای را در پی داشته است. پس از خاموشی روز دوشنبه، در هاوانا شاهد اعتراضاتی با کوبیدن قابلمه بودیم .

واکنش مقامات کوبا:
مقامات کوبا محاصره نفتی آمریکا را عامل اصلی این بحران می‌دانند و آن را «نقض سیستماتیک حقوق بشر کل یک ملت و اقدامی در جهت مجازات جمعی» توصیف کرده‌اند. برونو رودریگز پاریا، وزیر امور خارجه کوبا، در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «هفته بسیار دشوار دیگری تحت تأثیر محاصره انرژی سپری شد: دو فروپاشی کامل شبکه ملی، تقریباً بدون سوخت برای به حرکت درآوردن نیروگاه‌ها و چندین واحد خارج از مدار» .

واکنش مقامات آمریکا:
در مقابل، مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در جریان مناظره مجمع عمومی، مسئولیت را متوجه دولت کوبا دانست و گفت: «روش خود را تغییر دهید و چراغ‌ها را برای مردم خود روشن کنید» . با این حال، اکثریت قریب به اتفاق کشورهای حاضر در این مناظره، خواستار پایان محاصره و لغو تحریم‌ها شدند .

جدول خلاصه خاموشی‌های اخیر کوبا

جمع‌بندی کاربردی

کوبا با دومین قطعی برق سراسری در یک هفته، درگیر عمیق‌ترین بحران انرژی خود از دهه‌ها پیش است. ترکیب محاصره کامل نفتی از سوی دولت ترامپ و فرسودگی زیرساخت‌های برق کهنه، زندگی روزمره حدود ۱۰ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده است. در حالی که دولت کوبا این بحران را ناشی از «مجازات جمعی» آمریکا می‌داند، واشنگتن آن را به ناکارآمدی دولت هاوانا نسبت می‌دهد. با تداوم این وضعیت، نه تنها چالش‌های معیشتی و تنش‌های اجتماعی در کوبا تشدید خواهد شد، بلکه این جزیره برای بازسازی شبکه برق خود به حمایت فوری بین‌المللی نیازمند است.

سوالات متداول

۱. چند بار شبکه برق کوبا در سال ۲۰۲۶ به طور کامل از کار افتاده است؟
تاکنون چهار بار؛ دو بار در ماه مارس، یک بار در ماه مه و دو بار در ماه ژوئیه .

۲. چرا کوبا با کمبود شدید سوخت مواجه است؟
دولت ترامپ در ژانویه ۲۰۲۶ یک محاصره نفتی علیه کوبا اعمال کرد که واردات نفت از ونزوئلا (تأمین‌کننده اصلی) را قطع کرد. پس از آن، مکزیک نیز تحت فشار آمریکا، ارسال نفت به کوبا را متوقف کرد .

۳. واکنش مردم کوبا به این خاموشی‌ها چه بوده است؟
خاموشی‌های مکرر باعث افزایش تنش‌های اجتماعی شده و اعتراضات پراکنده‌ای، از جمله کوبیدن قابلمه در هاوانا، به دنبال داشته است .

۴. موضع سازمان ملل در قبال محاصره نفتی آمریکا چیست؟
اکثریت قریب به اتفاق کشورهای عضو سازمان ملل، در جریان مناظره مجمع عمومی، خواستار پایان دادن به محاصره و لغو تحریم‌های آمریکا علیه کوبا شده‌اند .

۵. خاموشی‌ها چه تأثیری بر زندگی روزمره مردم کوبا داشته است؟
علاوه بر قطع برق، این بحران باعث کمبود آب آشامیدنی (به دلیل توقف پمپاژ)، توقف حمل‌ونقل عمومی، فساد مواد غذایی در یخچال‌ها و لغو ده‌ها هزار عمل جراحی شده است .