حداقل دستمزد کارگری طبق جلسه سه‌جانبه نماینده کارفرمایان، نماینده کارگران و دولت در سال جاری ماهی هفت میلیون و ۱۶۶ هزار تومان تعیین شد باید دید امسال چه تغییری می کند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، چانه زنی برای تعیین دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۴ بزودی آغاز خواهد شد؛ از این رو در اندیشه معاصر از حداقل دستمزد کارگری تا فرمول محاسبه عیدی کارگران در اسفند ۱۴۰۳ را مورد بررسی قرار اده ایم و این اطمینان را می دهیم که تا چند روز آینده، فرآیند چانه زنی برای تعیین دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۴ به طور جدی آغاز خواهد شد. این پروسه، که هر ساله با دلهره و نگرانی همراه است، در پشت درهای بسته شورای عالی کار انجام می شود.تا امروز، اعداد متفاوتی از سوی فعالان جامعه کارگری مطرح شده است.
چانه زنی برای تعیین دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۴
اما کارگران این سرزمین، همانند سال های گذشته، ممکن است تا اواخر اسفند ماه ۱۴۰۳ از میزان حقوق خود مطمئن نشوند. این عدم قطعیت، بار دیگر دغدغه های معیشتی کارگران را در کانون توجه قرار داده و نگرانی هایی را در خصوص تأثیرات آن بر زندگی روزمره آن ها ایجاد می‌کند.با توجه به سوابق چندین سال اخیر، انتظار می‌رود که مذاکرات به‌طور ویژه و با حساسیت های زیادی دنبال شود. در این راستا، انتظار می‌رود که نمایندگان کارگران و کارفرمایان تلاش کنند تا به توافقی منصفانه دست یابند که هم به نیاز های معیشتی کارگران پاسخ دهد و هم شرایط اقتصادی کارفرمایان را در نظر بگیرد.
“حداقل دستمزد، مبلغی است که به ازای انجام کار یا خدمات در مدت معین به کارگر پرداخت میشود و هیچ فرد یا قرارداد جمعی نمی‌تواند آن را کاهش دهد. پرداخت آن به‌وسیله قانون تضمین شده و باید کفاف معاش کارگر و خانواده‌اش را با توجه به شرایط اقتصادی آن کشور بدهد.”
با توجه به این تعریف، مشخص است که حداقل حقوق باید بر اساس شرایط اقتصادی تعیین شود تا کارگر بتواند هزینه‌های خود و خانواده‌اش را تأمین کند. طبیعی است که با تغییر مداوم شرایط اقتصادی، لازم است حداقل حقوق نیز به‌طور منظم بازنگری و تجدید نظر شود. سال ۱۴۰۳ نیز از این قاعده مستثنی نبوده و شورای عالی کار به تعیین حداقل دستمزد کارگران در این سال پرداخته است.
یکی از جنبه‌های حمایتی قانون کار، تعیین حداقل دستمزد برای کارگران است. قانون‌گذار با اتخاذ تدابیری مانند مشخص کردن حداقل دستمزد کارگران، تعیین ساعات کار و مرخصی‌ها، به‌ویژه مرخصی‌های استحقاقی و استعلاجی، در تلاش است تا از کارگران، به‌عنوان قشری که همیشه در موقعیت برابر با کارفرما نیستند، حمایت کند.
دولت‌ها تلاش می‌کنند تا در راستای اهداف اجتماعی خود و به منظور کاهش نابرابری، با توجه به وضعیت اقتصادی و سیاسی موجود، حداقل دستمزد کارگران و همچنین حداقل حقوق و مزایای ماهانه آنها را تعیین کنند. این روند در تمام کشورها وجود دارد. به‌طور کلی، سه مکانیسم اساسی برای تنظیم و تعیین حداقل دستمزد کارگران در کشورها وجود دارد که عبارتند از:
۱. حداقل دستمزد قانونی که توسط دولت تعیین میشود.
۲. حداقل دستمزد قانونی که ناشی از توافقات بین اتحادیه‌های کارگری و کارفرمایی است.
۳. حداقل دستمزد قانونی که ناشی از توافقات جمعی و سه‌جانبه‌گرایانه می‌باشد.
اهداف تعیین حداقل دستمزد کارگران شامل جلوگیری از سوءاستفاده کارفرمایان از کارگران، افزایش سایر سطوح مزدی و از بین بردن رقابت غیرقانونی میان کارفرمایان است. حداقل دستمزد به عنوان ابزاری برای اجرای سیاست‌هایی عمل می‌کند که موجب رشد سریع و توزیع عادلانه درآمد میشود و همچنین در پیگیری‌های قانونی نظم و وحدت ایجاد می‌کند.
ماده ۴۱ قانون کار به تعیین حداقل دستمزد کارگران اختصاص دارد و مقرر می‌دارد: “شورای عالی کار، هر سال موظف است میزان حداقل مزد کارگران را برای مناطق مختلف کشور و یا صنایع گوناگون تعیین کند.” بر اساس این ماده، تعیین میزان مزد کارگران به عهده شورای عالی کار است. همچنین، برای تعیین حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۴، باید معیارهایی مد نظر قرار گیرد که عبارتند از:
تورم
درصد تورم اعلام شده از سوی بانک مرکزی باید در تعیین حداقل مزد کارگران لحاظ گردد.
ویژگی‌های کارگران
ویژگی‌های جسمی و روحی کارگران و همچنین مشخصات کار محوله باید مورد توجه قرار گیرد.
میزان مزد
میزان مزد تعیین شده باید به گونه‌ای باشد که نیازهای یک خانواده با جمعیت متوسط را برطرف کند.
با توجه به اینکه دولت مسعود پزشکیان میزان حقوق کارمندان خود را تنها ۲۰ درصد افزایش داده است و تصمیمات شورای عالی کار تحت تأثیر همین اقدام دولت قرار می‌گیرد، نباید انتظار داشت که اختلاف افزایش حقوق کارگران در سال ۱۴۰۴ با کارکنان دولت زیاد باشد. در خوش‌بینانه‌ترین حالت، حقوق کارگران حدود ۳۰ درصد افزایش می‌یابد تا مجموع دریافتی آنها به ۱۰ میلیون تومان نزدیک شود. هرچند امیدواری وجود دارد که با توجه به ورود مجلس شورای اسلامی به موضوع تعیین دستمزد و تلاش نمایندگان برای نزدیک کردن میزان دستمزد به نرخ واقعی تورم، دستمزدها در سال ۱۴۰۴ بیشتر از ۳۰ درصد باشد.
حداقل دستمزد کارگری طبق جلسه سه‌جانبه نمایندگان کارفرمایان، کارگران و دولت در سال جاری به‌طور ماهانه ۷ میلیون و ۱۶۶ هزار تومان تعیین شد. البته، حقوق کارگران به دلیل حق عائله‌مندی و حق اولاد به بیش از ۹ میلیون تومان می‌رسد، اما مبنای پرداخت عیدی همان حداقل دستمزد است و عدد ۷ میلیون و ۱۶۶ هزار تومان به عنوان ملاک مورد استفاده قرار می‌گیرد.
عیدی کارمندان و بازنشستگان و کارگران در ۱۴۰۴
عیدی کارگران طبق رسم سال‌های گذشته دو برابر حداقل دستمزد تعیین شده و نسبت به سال قبل حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است. در حالی که حداقل مبلغ عیدی کارگران به ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان می‌رسد، کارفرما می‌تواند این رقم را تا ۲۱ میلیون و ۴۹۸ هزار تومان افزایش دهد. مبلغ عیدی کارگران ارتباط مستقیمی با دستمزد دارد، اما در مورد کارمندان، مبلغ عیدی طبق لایحه بودجه محاسبه میشود و امسال برای کارمندان و بازنشستگان دولتی از کف مبلغی نزدیک به دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان صحبت شده است.
مبلغ عیدی کارگران ۱۴۰۳ از ابتدای سال مشخص بود. مبلغ عیدی کارگران ارتباط مستقیمی با رقم دستمزد دارد و به‌خاطر اینکه از میزان حقوق کارگران در ابتدای سال مشخص شده، می‌توانیم از رقم دقیق عیدی کارگران در پایان سال صحبت کنیم.
حداقل دستمزد کارگری طبق جلسه سه‌جانبه نماینده کارفرمایان، نماینده کارگران و دولت در سال جاری ماهی هفت میلیون و ۱۶۶ هزار تومان تعیین شد.
حقوق کارگران البته به‌خاطر حق عائله‌مندی و حق اولاد به بیش از ۹ میلیون تومان می‌رسد، اما مبنای پرداخت عیدی همان کف دستمزد است و عدد هفت میلیون و ۱۶۶ هزار تومان را ملاک قرار می‌دهند.
مبلغ عیدی کارگران باید چیزی بین دست‌کم دو برابر کف دستمزد ماهانه کارگران تا سه برابر کف دستمزد باشد.
مبلغ عیدی کارگران ۱۴۰۳ به‌این ترتیب در کمترین حالت ممکن ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان است و با تشخیص کارفرما این عدد می‌تواند تا ۲۱ میلیون و ۴۹۸ هزار تومان متغیر باشد.
عیدی کارگران طبق فرمول ساده‌ای محاسبه میشود. کارفرما باید رقمی بین دستمزد ۶۰ تا ۹۰ روز کاری یا به عبارت ساده دست‌کم دو برابر کف حقوق کارگران و نهایتا سه برابر حقوق کارگران را برای عیدی هر نفر کنار بگذارد.
عیدی کارگران به‌شرطی با این فرمول محاسبه میشود که کارگر تمام ۱۲ ماه سال را در محیط کار فعالیت داشته وگرنه مبلغ عیدی کارگران با ساز و کار دیگری محاسبه خواهد شد.
مبلغ عیدی کارگران به‌عنوان مثال برای کارگری شش ماه از سال را در محیط کار تجربه کرده، نیمی از مبلغ عیدی کارگری است که در تمام ۱۲ ماه سال به فعالیت مشغول بوده است؛ یعنی حداقل هفت میلیون و ۱۶۶ هزار تومان و نهایتا ۱۰ میلیون و ۷۴۹ هزار تومان.
عیدی کارگران حتی شامل کارگرانی که فقط یک ماه در محل کار سابقه داشته‌اند، میشود و طبق فرمول باید دست‌کم یک میلیون و ۱۹۴ هزار تومان و نهایتا یک میلیون و ۷۹۱ هزار تومان دریافت کنند.
مبلغ عیدی کارگران به زبان ساده‌تر با ملاک قراردادن رقم یک میلیون و ۱۹۴ هزار تومان بابت هر ماه محاسبه میشود. این رقم طبق خواسته کارفرمان بابت هر ماه می‌تواند تا یک میلیون و ۷۹۱ هزار تومان تغییر کند. به‌عنوان مثال برای کارگری که چهار ماه سابقه فعالیت دارد، مبلغ عیدی ۱۴۰۳ بین چهار میلیون و ۷۷۶ هزار تومان تا هفت میلیون ۱۶۴ هزار تومان است.
عیدی بازنشستگان؛ مبلغ عیدی بازنشستگان کشوری برای سال ۱۴۰۳، مبلغ دو میلیون و پانصد هزار تومان تعیین شده است. همچنین، نحوه تعیین عیدی بازنشستگان کشوری برای سال ۱۴۰۳ و میزان پاداش آخر سال آن ها، تابع “ماده واحده قانونی نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت ” و تصمیم هیات وزیران در این خصوص می باشد.
بازنشستگان کشوری همچون کارمندان مشغول به کار در بخش دولتی، از حقوق و مزایای متعددی برخوردار می باشند. حق دریافت حقوق بازنشستگی ماهیانه، بیمه و پاداش پایان خدمت بازنشستگی، نمونه هایی از این حقوق می باشند.
یکی از حقوق قانونی بازنشستگان کشوری که در “ماده واحده قانونی نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت” مورد تصریح قرار گرفته است، حق دریافت عیدی بوده که “پاداش آخر سال” نیز نامیده می شود. با توجه به شرایط اقتصادی پیش آمده، این سوال مطرح می گردد که میزان افزایش پاداش آخر سال بازنشستگان کشوری به نسبت عیدی سال گذشته آن ها چقدر بوده و در نتیجه مبلغ عیدی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳ چقدر می باشد؟
به همین دلیل در اندیشه معاصر، نخست به بررسی مبلغ عیدی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳ پرداخته، سپس در مورد نحوه تعیین عیدی بازنشستگان کشوری برای سال ۱۴۰۳ و میزان پاداش آخر سال آن ها، و نیز زمان واریز و عیدی بازنشستگی فرهنگیان توضیح داده خواهد شد. توضیحاتی را ارائه خواهیم نمود.
مبلغ عیدی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳، همانند سال های گذشته، توسط دولت و به موجب مصوبه هیات وزیران تعیین می شود و بنابراین، میزان پاداش آخر سال بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳، به اندازه مبلغ عیدی کارکنان دولت در سال ۱۴۰۳ مورد تصویب قرار می گیرد.
از آنجا که طبق ضوابط مالی ناظر بر تنظیم بودجه سال گذشته، میزان عیدی کارکنان دولت، ۱۸.۰۰۰.۰۰۰ ریال معادل یک میلیون و هشتصد هزار تومان تعیین گردیده بود، هیات دولت نیز در جلسه ای که برگزار نمود، مبلغ عیدی سال گذشته بازنشستگان کشوری را یک میلیون و هشتصد هزار تومان مورد تصویب نهایی قرار داد.
باتوجه به مصوبه هیات دولت، در خصوص میزان عیدی برای سال ۱۴۰۳؛ مبلغ و میزان عیدی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۳ با چهل درصد افزایش همراه گردیده و به میزان دو میلیون و پانصد هزار تومان در نظر گرفته شده است.
نحوه محاسبه عیدی سال ۱۴۰۳ بازنشستگان کشوری، به موجب “ماده واحده قانونی نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت“، به دولت واگذار شده است: «دولت موظف است اعتباری که هر ساله برای پرداخت عیدی به کارکنان خود تخصیص می دهد، اعم از نقدی یا غیر نقدی، به طور مساوی به کلیه کارکنان خود پرداخت نماید، این امر شامل کلیه وزارتخانه ها، سازمان ها، موسسات و شرکت های دولتی… می شود… »
در اجرای این ماده، هیات دولت، هر ساله با برگزاری جلسه ای در بهمن ماه، اقدام به تعیین پاداش آخر سال کارمندان و بازنشستگان کشوری و لشکری می نماید. نتیجه این جلسه، در قالب یک مصوبه منتشر گشته و به دستگاه های اجرایی ابلاغ می گردد.
نحوه تعیین عیدی بازنشستگان کشوری برای سال ۱۴۰۳ برای همه کارکنان دولت و من جمله بازنشستگان کشوری به طور یکسان بوده و قابل پرداخت می باشد. توجه به این نکته ضروری است که مبلغ عیدی به ازاء هر فرزند تحت تکفل و نیز متاهل بودن، به مبلغ اصلی عیدی بازنشستگان کشوری اضافه خواهد گردید.
بر اساس پیوست‌های بخشنامه تهیه و تنظیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۴کل کشور که به دستگاه‌های اجرایی ارسال شده است، سقف اعتبار مربوط به سرانه اضافه‌کار کارمندان دولت در بودجه سال ۱۴۰۴ حداکثر معادل اعتبار سرانه اضافه‌کار در سال ۱۴۰۳ (مبتنی بر موافقت‌نامه سال ۱۴۰۳) پیش‌بینی شود، همچنین مبلغ پاداش پایان سال (عیدی) مطابق ماده ۷۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در بودجه هر دستگاه پیش‌بینی خواهد شد. مبلغ قطعی پاداش پایان سال به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
تمامی شرکت‌های دولتی، مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت، بانک‌ها و بیمه‌های دولتی، از جمله شرکت‌هایی که شمول قوانین و مقررات عمومی بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است نظیر شرکت ملی نفت ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و شرکت‌های تابعه آنها و سایر شرکت‌هایی که به نحوی دارای قوانین و مقررات خاص پرداخت حقوق و مزایا هستند، موظفند اعتبار حقوق، دستمزد و مزایای کارکنان خود را در بودجه پیشنهادی سال ۱۴۰۴ مطابق افزایش مندرج در جزء (الف) بند (۲) و با رعایت بخشنامه‌های شورای حقوق و دستمزد و مقررات تعیین‌شده در بودجه سال پیش‌بینی نمایند. هرگونه افزایش مازاد بر آن توسط هیچ مرجع و شورایی قابل قبول نخواهد بود.
میزان پاداش پایان سال کارکنان دولت در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود که کارکنان و بازنشستگان متاهل مبلغ ۷۰۰ هزار تومان به علت تاهل و ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر فرزند دریافت کردند.
یکی از سوالاتی که برای کارکنان دولتی و خصوصی و کارگران و بازنشستگان ارگانهای خصوصی و غیر خصوصی در پایان هر سال پیش می آید، میزان مبلغ واریزی عیدی است. محاسبه عیدی کارمندان و کارگران و بازنشستگان معمولا در سه ماهه آخر هر سال انجام میشود و نهایتا در دو ماه بهمن و اسفند واریز آن صورت می گیرد.
اما اینکه محاسبه عیدی چه فرمولی دارد و بر اساس چه قوانینی حساب و واریز میشود در شرکت های دولتی و غیر دولتی و خصوصی و نیه خصوصی متفاوت است. البته این قوانین به دلیل اجرای همزمان آن در تمام کشور، به صورت یکسان نوشته و اجرا می شوند. اما ممکن است هر شرکتی بسته به امکانات و بودجه خود مزایایی علاوه بر این مبلغ عیدی در نظر بگیرد. ما در اندیشه معاصر، قوانینی را بررسی می کنیم که به تصویب سراسری کشوری رسیده است و در تمام مراجع و سایت های اطلاع رسانی اعلام میگردد. با ما در اندیشه معاصر همراه باشید.
فرمول محاسبه عیدی کارمندان و کارگران و بازنشستگان
عیدی کارکنان در هر سال دو برابر آخرین حقوق آن ها می باشد و سقف این مبلغ نباید بیشتر از سه برابر حداقل حقوق سال جاری باشد. اما باید گفت که عیدی مشمولان قانون کار با مشمولان دسـتگاه‌های دولتی متفاوت است که در آخر سال توسط دولت تعیین میشود. همه کارگران در قانون کار شامل دریافت حداقل عیدی در سال می باشند.
پس اگر کارگر یک سال کامل در سازمانی مشغول بکار باشد، عیدی متعلقه به آن شخص از ۲برابر حقوق ماهانه کمتر نیست. برای محاسبه عیدی کارگران از این فرمول استفاده می شود:
حقوق پایه * کارکرد سالانه* ۲ تقسیم بر ۳۶۵
برای مثال اگر کسی که ۶۰ روز کارکرده باشد، طبق این فرمول، عیدی او معادل ۳۰۰/۰۵۳/۵ ریال است. همچنین اگر آن سال، سال کبیسه باشد، تعداد روزهای سال برای محاسبه عیدی ۳۶۶ روز حساب میشود./اندیشه معاصر
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
