به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر،صرع یا اپی لپسی یک بیماری عصبی مزمن می باشد که با حمله های عصبی همراه است . این حملات ممکن است بسیار خفیف باشد یا برعکس به صورت بلند مدت و با لرزش شدید بدن همراه باشد . در ادامه برای آشنایی بیشتر ب...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر،صرع یا اپی لپسی یک بیماری عصبی مزمن می باشد که با حمله های عصبی همراه است . این حملات ممکن است بسیار خفیف باشد یا برعکس به صورت بلند مدت و با لرزش شدید بدن همراه باشد . در ادامه برای آشنایی بیشتر با بیماری صرع همراه ما باشید؛
صرع نام عمومی یک اختلال در مغز است. اگر کسی دو یا چند بار دچار حمله صرع شود، برای او بیماری صرع تشخیص داده می‌شود. بیماری صرع بر پایه علائم و نشانه‌های هنگام وقوع حمله صرع، به انواع گوناگون تقسیم می‌شود.
شناخته‌شده‌ترین نوع حمله صرع «تشنج» است، اما حمله صرع شکل‌های بسیار متنوع دیگری هم دارد. ممکن است در یک فرد مبتلا به صرع، حمله صرع یکنواخت نباشد و در چندین شکل مختلف ظاهر شود.
حمله صرع عبارت است از: وقوع موقت علائم و نشانه‌هایی به دلیل فعالیت الکتریکی همزمان یا بیش از حد طبیعی در سلول‌های عصبی مغز.
گاهی سایر بیماری‌ها یا مشکلات، علائمی مشابه حمله صرع به‌وجود می‌آورند. پزشک متخصص مغز و اعصاب بر پایه توضیحات اطرافیان و فرد بیمار تشخیص می‌دهد که این علائم حمله صرع بوده یا از مشکل دیگری ناشی می‌شود و فقط به حمله صرع شباهت دارد.
تشخیص تشنج شاید آسان باشد؛ زیرا در حالت بروز تشنج ممکن است فرد به زمین بیفتد، تکان و لرزش داشته باشد و حتی هشیاری خود را از دست بدهد. این فرد به کمک‌های اولیه صرع نیاز دارد.
اما شناختن سایر انواع حمله صرع همیشه آسان نیست. کسی که دچار حمله صرع می‌شود ممکن است فقط گیج و منگ باشد یا گاهی چنین به نظر برسد که به جایی خیره شده اما در واقع، در حال پشت سر گذاشتن یک حمله صرع است.
برای تعیین نوع حمله صرع سه نکته اهمیت بسیاری دارند که آن‌ها را باهم مرور می‌کنیم.
اگر بتوانیم به پزشک بگوییم حمله صرع چگونه آغاز شده، او می‌فهمد کدام ناحیه از مغز آغازکننده فعالیت الکتریکی بیش از حد طبیعی است. دانستن نحوه آغاز حمله صرع در انتخاب درمان درست، بسیار تعیین‌کننده است.
میزان هشیاری فرد هنگام وقوع حمله صرع در تعیین نوع صرع اهمیت زیادی دارد. همچنین، این شاخص در رعایت نکات ایمنی فردی هنگام انجام زندگی روزمره بسیار مهم هستند.
وجود یا عدم وجود علائم حرکتی هنگام بروز حمله صرع در تقسیم‌بندی صرع و تشخیص نواحی درگیر مغزی اهمیت دارند.
در این متن امکان بررسی همه انواع صرع وجود ندارد، بنابراین فقط به مهمترین انواع صرع اشاره می‌کنیم.
این نوع صرع که به آن صرع جنرال یا صرع عمومی هم گفته می‌شود، هر دو نیمکره مغزی را درگیر می‌کند. دو نوع مهم صرع جنرالیزه را با هم مرور می‌کنیم.
این نوع صرع که به عنوان صرع پتی‌مال، صرع غیابی یا صرع غایب هم نامگذاری شده است، یکی از انواع صرع جنرالیزه به شمار می‌رود. پلک زدن بسیار سریع یا خیره ماندن در هوا (بدون تمرکز روی جسمی مشخص) از علائم شاخص صرع ابسانس هستند.
این نوع صرع که به آن صرع گراندمال هم گفته می‌شود، شناخته‌شده‌ترین نوع صرع به شمار می‌رود. علائم شاخص صرع تونیک-کلونیک تشنج است و علائم آن عبارتند از:
پس از اتمام تشنج، فرد ممکن است به‌شدت احساس خستگی کند.
در بالا با مهمترین انواع صرع جنرالیزه آشنا شدیم. در ادامه با نوع دیگر صرع آشنا می‌شویم.
صرع کانونی با نام‌های صرع پارشیال یا صرع فوکال هم خوانده می‌شود. در صرع کانونی، همه مغز درگیر نیست و فقط ناحیه یا کانون خاصی از مغز باعث ایجاد علائم صرع می‌شود. سه نوع مهم صرع کانونی را با هم مرور می‌کنیم.
در این نوع صرع، ناحیه کوچکی از مغز درگیر فعالیت الکتریکی بیش از حد سلول‌های عصبی می‌شود.
علائم مهم صرع کانونی ساده ممکن است به صورت یک حرکت ناگهانی و کوتاه در بدن یا به صورت تغییراتی در یکی از حواس بدن ظاهر شود، مانند حس ناگهانی یک بو یا طعم عجیب.
این نوع صرع که صرع فوکال مرکب هم نامیده می‌شود، شخص را دچار گیجی و منگی می‌کند. فرد مبتلا، در هنگام حمله صرع برای حدود چند دقیقه توانایی پاسخ دادن به پرسش‌ها یا امکان یافتنِ جهت و درک موقعیت خود را ندارد.
این نوع صرع در یک ناحیه خاص مغز آغاز می‌شود اما در ادامه، هر دو طرف مغز را درگیر می‌کند. به عبارت دیگر، فرد در ابتدا علائم صرع کانونی را از خود نشان می‌دهد و به دنبال آن، تشنج همه بدن (علامت صرع جنرالیزه) را تجربه می‌کند.
در شرایطی که عامل ایجاد تشنج تشخیص داده شود، مانند موارد زیر، دیگر از واژه صرع استفاده نمی‌کنیم. اما اگر علت خاصی برای بروز تشنج‌ها مشخص نشود، بیماری صرع تشخیص داده خواهد شد.
از جمله شرایط ایجاد‌کننده تشنج که علت مشخصی داردند می‌توان به علل زیر اشاره کرد:
تشخیص صرع بر اساس نتیجه معاینه و دقت پزشک، آزمایش‌های خونی، تصویربرداری از مغز مانند سی‌تی اسکن، ام آر آی و نوار مغز انجام می‌شود.
نوع دیگری از بررسی به نام بررسی ویدیویی طولانی مدت هم وجود دارد که در بیمارانی انجام می‌شود که به درمان مقاوم هستند یا برای درمان صرع، به جراحی نیاز دارند. بررسی ویدیویی این امکان را به پزشک می‌دهد که از نوع صرع و محل ایجاد تشنج در مغز اطمینان حاصل کند.
به‌طور معمول اگر بیمار طی ۱۰ سال گذشته تشنج نداشته و از این ۱۰ سال، ۵ سال بدون مصرف دارو، تشنجش متوقف شده باشد، می‌توان گفت که صرع بهبود یافته است.
با این‌حال هنوز تعریف دقیق علمی در این زمینه ارائه نشده و قطع درمان دارویی فقط با صلاح دید پزشک صورت گیرد.
در خانواده‌ای که صرع در یکی از فرزندان تشخیص داده می‌شود، احتمال وجود صرع در فرزندان دیگر در مقایسه با خانواده‌ای که به این بیماری مبتلا نیستند، کمی بیشتر است.
از طرف دیگر، اگر مادر یا پدر کودک صرع داشته باشند، احتمال ابتلا فرزند به بیماری کمی بیشتر است.
در نتیجه، ابتلای پدر یا مادر به صرع، دلیل منطقی و علمی برای بچه‌‌دار نشدن نیست.
زمانی که تشخیص صرع قطعی می‌شود، پزشک بهترین درمان را بر اساس نوع صرع، سن، جنسیت، شغل و شرایط اجتماعی و اقتصادی بیمار آغاز می‌کند.
در بیشتر موارد، درمان با یک داروی ضد صرع آغاز می‌شود. حدود نیمی از بیماران با درمان تک دارویی کنترل می‌شوند. حدود ۳۰ درصد از بیماران برای کنترل تشنج‌ها نیاز به درمان دو دارویی یا سه دارویی دارند و مابقی بیماران که نسبت به درمان‌های خوراکی ضد‌صرع مقاوم هستند به درمان‌های دیگری از جمله عمل جراحی نیاز پیدا می‌کنند.
علاوه بر این درمان‌ها، بیمار هم باید تمامی عادات اشتباه زندگی را تغییر دهد.
بی‌خوابی زیاد، گرسنگی طولانی‌مدت، استرس و اضطراب زیاد، عدم نوشیدن آب به مقدار کافی، مصرف مشروبات الکلی و مواد تحریک‌کننده مانند اکستازی و کوکایین، عدم پایبندی به مصرف داروهای تجویز شده در زمان مناسب و مقدار تجویز شده می‌توانند احتمال حمله تشنج را بالا ببرد.
در ادامه برای مطالعه مطلب نقش رژیم غذایی در حملات صرع همراه اندیشه معاصر باشید؛
باید توجه داشت که تغذیه ما را به سمت سلامتی رهنمون می‌کند و این موضوع یک مسئله انکارناپذیر است. ولی در زمان ابتلا به انواع بیماری‌ها به چه غذاهایی نیاز داریم تا بیماریمان تشدید نشود و در عین حال از غذاخوردن هم لذت ببریم مسئله‌ای است که بسیاری از مبتلایان به بیماری‌های مختلف را درگیر خود کرده است.
اکثریت رژیم‌های غذایی بیماران را تشکیل می‌دهد به گونه‌ای که فرد پس از گذراندن مدتی طولانی از خوردن این دست غذاها نیز سرباز زده و نسبت به مصرف غذا بی‌میل می‌شود.
نکته مهم در رژیم غذایی بیماران مصروع، اطمینان از مصرف ریزمغذی‌ها در سبدغذایی بیمار است، سردسته این مواد شامل:
داروهای ضد تشنجی که برای کنترل صرع بیمار تجویز می‌شود، می‌تواند در استفاده بدن از ریزمغذی‌هایی مانند فولیک اسید، کلسیم، منیزیوم، منگنز، ویتامین ب ۱۲، ویتامین ک و دی تداخل ایجاد کند.
در اکثر افراد این تداخل خفیف و غیر مشکل‌زا است، افرادی که در خطر ویژه جهت بروز مشکل در اثر این تداخل هستند، شامل:
کاهش این مواد در بدن که بیشتر در اثر ابتلا به بیماری‌های خاص رخ می‌دهد، می‌تواند باعث بروز تشنج در بیمار شود، اما در افراد مصروعی که رژیم غذایی متعادلی داشته باشند این مواد نقشی در بروز تشنج ایفا نمی‌کنند.
در برخی موارد نیز ممکن است این تداخل مشکل‌ساز شده ونیاز به درمان پیدا کند، برای مثال گاهی در اثر کمبود شدید اسیدفولیک کم‌خونی می‌تواند حادث شود و یا در اثر کمبود کلسیم پوکی‌استخوان ایجاد می‌شود. این دست کمبودها را می‌توان با آزمایش‌های دوره‌ای جهت اندازه‌گیری این ریزمغذی‌ها پیدا کرد و در صورت لزوم درمان مناسب را با مکمل‌های غذایی جهت بیمار آغاز کرد. مصرف مکمل‌های غذایی به ویژه ویتامین‌ها نه تنها توصیه نمی‌شود، بلکه می‌تواند برای فرد مشکل ساز باشد، برای مثال مصرف زیاد اسیدفولیک می‌تواند کنترل صرع در بیمار را مختل کند.
تشنج برخی افراد به حذف وعده‌های غذایی حساس است و عدم مصرف یک وعده غذایی و یا تاخیر در آن می‌تواند موجب بروز حمله در بیمار شود، در نتیجه عدم مصرف منظم و رژیم غذایی مناسب و متعادل توصیه می‌شود. مصرف قهوه ، مشروبات الکلی و سیگار را در افراد مبتلا به صرع ممنوع است. مصرف زیاد و دفعات متعدد استفاده از این مواد از طریق کاهش آستانه تشنج در فرد باعث بروز تشنج می‌شود، در نتیجه مصرف آن در فرد مصروع توصیه نمی‌شود، مصرف سیگار علاوه بر اثر روی آستانه تشنج، خطراتی در بروز آتش‌سوزی در زمان ایجاد حملات را دارد.
نکته پایانی
بیماران صرع باید در صورت امکان از مصرف موادی که به آن حساسیت دارند خودداری کنند. نویسنده: شایسته محمدی
