قبله کدام طرف است | روش های تعیین قبله / راه‌های یافتن جهت قبله طی سفر

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، دانستن قبله یکی از مهمترین دانستنی هایی است که هر مسمانی باید آن را بداند. قبله در ایران به سمت جنوب غربی میباشد. چرا که مکه مکرمه در این سمت قرار دارد. قبله در ابتدا به طرف بیت المقدس بود ولی اینک به مست کعبه که در مکه است قرار دارد. برای با خبر شدن از جزئیات بیشتر و کسب اطلاعات بیشتر اندیشه معاصر را تا انتها دنبال کنید و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

روش‌های تعیین جهت قبله:

۱- تعیین جهت قبله با استفاده از خورشید:

نوک (انتهای) سایهٔ شاخص روی زمین را [مثلاً با یک سنگ]علامت گذاری می‌کنیم. مدتی (مثلاً ده-بیست دقیقه بعد، یا بیشتر) صبر می‌کنیم تا نوک سایه چند سانتیمتر جابه جا شود. حال محل جدید سایهٔ شاخص (که تغییر مکان داده است) را علامت گذاری می‌نماییم. حال اگر این دو نقطه را با خطی به هم وصل کنیم، جهت شرق-غرب را مشخص می‌کند. نقطهٔ علامت گذاری اول سمت غرب، و نقطهٔ دوم سمت شرق را نشان می‌دهد. یعنی اگر طوری بایستیم که پای چپ مان را روی نقطهٔ اول و پای راستمان را روی نقطهٔ دوم بگذاریم، روبروی مان شمال را نشان می‌دهد، و رو به خورشید (پشت سرمان) جنوب است.

قبله

از آن جا که جهت ظاهری حرکت خورشید در آسمان از شرق به غرب است، جهت حرکت سایهٔ خورشید بر روی زمین از غرب به شرق خواهد بود. یعنی در نیم کره شمالی سایه‌ها ساعتگرد می‌چرخند.

۲- تعیین جهت قبله با استفاده از خورشید به روش دیگر:

اگر ما یک چوب را به عنوان شاخص در زمین فرو کنیم به گونه‌ای که عمود بر زمین باشد شاهد خواهیم بود که، ارتفاع خورشید پس از طلوع به تدریج زیاد می‌شود و سایه کوتاه‌تر تا زمان ظهر که ارتفاع خورشید به حداکثر خود می‌رسد و طول سایه شاخص به نهایت کوتاهی خود می‌رسد. در این زمان خورشید در جهت جنوب قرار دارد و سمت مقابل آن، شمال می‌باشد. اما از زمان ظهر به بعد، به تدریج جهت خورشید به سمت غرب متمایل می‌شود و طول سایه شاخص بلندتر می‌شود.

اما در حدفاصل بین ۵/۲۳ درجه در بعض از اوقات سال خورشید در سمت الراس قرار می‌گیرد و عمود می‌تابد لذا سایه ندارد. از آنجا که مکه مکرمه نیز از این خصلت برخوردار می‌باشد لذا روزهایی که خورشید در لحظه‌ی ظهر شرعی در مکه‌ی معظمه در سمت‌الرأس قرار گیرد، با تعیین این وقت در هر افقی می‌توان شاخص نصب، و خلاف امتداد سایه یا برعکس آن (بستگی به آفاق) را به عنوان سمت قبله مشخص ساخت؛ و آن در دو روز از سال است این دو روز عبارتند از ۷ خرداد و ۲۵ تیر.

۳- تعیین جهت قبله از طریق ماه:

گردی هلال ماه در ۱۵ روز اول ماه قمری به سمت غرب و در ۱۵ روز دوم دقیقاً به سمت شرق است؛ قبله در ایران به سمت جنوب غربی است. وقتی یک جهت را پیدا کردیم اگر دست راست را به سمت مشرق گرفته دست چپ را به سمت مغرب روبه رو شمال و پشت سر جنوب می‌شود و اگر یک مقداری به سمت غرب بچرخیم جنوب غربی که جهت قبله است مشخص می‌شود.

۴- تعیین جهت قبله با استفاده از ستاره ها:

هفت ستاره در آسمان است که شبیه ملاقه هستند، آبشخور ملاقه را پنج برابر کنیم (به صورت چشمی در آسمان جلو برویم) ستاره قطبی پیدا می‌شود که جهت شمال را نشان می‌دهد. اگر روبه روی شمال بایستیم پشت سر جنوب و دست راست مشرق و سمت چپ مغرب می‌شود.

۵- تعیین جهت قبله از طریق ستاره‌های راه شیری:

از طریق ستاره‌های راه شیری نیز می‌توان جهت قبله را پیدا کرد البته این کهکشان در شهر به دلیل وجود چراغ‌ها قابل رویت نیست، اما در بیابان به شکل خط سفید رنگی کاملاً مشخص است و یک بریدگی در پایین این کهکشان وجود دارد که دقیقاً رو به خانه کعبه بوده و جنوب غربی را نشان می‌دهد، ایستادن روبه روی این بریدگی به معنی ایستادن رو به قبله است.

۶- تعیین جهت قبله با استفاده از ساعت:

الف) درمنطقه معتدل شمالی: در کشور ایران که در این منطقه واقع شده بطریق زیر عمل می‌کنیم: ابتدا ساعت خود را روی وقت صحیح تنظیم کرده و بطور افقی نوک عقربه ساعت نما را به طرف آفتاب قرار می‌دهیم بطوریکه عقربه سایه خود را بپوشاند در این حالت نیمساز زاویه بین عقربه ساعت شمار و عدد ۱۲ ساعت سمت جنوب را نشان می‌دهد.

ب) در منطقه معتدل جنوبی: ابتدا ساعت را روی وقت دقیق تنظیم کرده و بطور افقی عدد ۱۲ را در مقابل خورشید قرار می‌دهیم نیمساز زاویه بین عدد ۱۲ و عقربه ساعت شمار امتداد شمال را نشان می‌دهد./مشرق

راه‌های یافتن جهت قبله طی سفر

حجت الاسلام والمسلمین مجید فولادی، کارشناسی احکام در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) به تشریح راه‌های یافتن جهت قبله طی سفر از طریق ماه، ستاره‌ها و خورشید پرداخت و عنوان کرد: یافتن قبله در شب بسیار راحت است و از طریق ماه و ستاره‌ها می توان جهت قبله را تشخیص داد.
وی ادامه داد: گردی هلال ماه در ۱۵ روز اول ماه قمری به سمت غرب و در ۱۵ روز دوم دقیقاً به سمت شرق است؛ قبله در ایران به سمت جنوب غربی است. وقتی یک جهت را پیدا کردیم اگر دست راست را به سمت مشرق گرفته دست چپ را به سمت مغرب روبه رو شمال و پشت سر جنوب می شود و اگر یک مقداری به سمت غرب بچرخیم جنوب غربی که جهت قبله است مشخص می شود.
این کارشناس احکام در خصوص استفاده از ستاره‌ها برای جهت یابی قبله عنوان کرد: هفت ستاره در آسمان است که شبیه ملاقه هستند، آبشخور ملاقه را پنج برابر کنیم (به صورت چشمی در آسمان جلو برویم) ستاره قطبی پیدا می شود که جهت شمال را نشان می‌دهد. اگر روبه روی شمال بایستیم پشت سر جنوب و دست راست مشرق و سمت چپ مغرب می شود.
وی ادامه داد: ستاره‌هایی در آسمان است به شکل خوشه انگور که حبه آخر انگور سمت جنوب را نشان می‌دهد و وقتی جنوب را پیدا کرده و رو به شمال بایستیم شرق و غرب پیدا می شود. از طریق ستاره‌های راه شیری نیز می‌توان جهت قبله را پیدا کرد البته این کهکشان در شهر به دلیل وجود چراغ ها قابل رویت نیست اما در بیابان به شکل خط سفید رنگی کاملاً مشخص است و یک بریدگی در پایین این کهکشان وجود دارد که دقیقاً رو به خانه کعبه بوده و جنوب غربی را نشام می‌دهد، ایستادن روبه روی این بریدگی به معنی ایستادن رو به قبله است.
حجت‌الاسلام فولادی در ادامه به بیان روش‌های یافتن جهت قبله در روز نیز اشاره و عنوان کرد: اگر رو به خورشید بایستیم و تقریباً شانه چپمان رو به خورشید باشد رو به قبله ایستاده ایم. وی تصریح کرد: البته بهترین راه داشتن قبله نما است اما باید دقت کرد که قطب نما با قبله نما فرق دارد. قطب نما فقط شمال را نشان می دهد در حالی که قبله نما دو جهت نما دارد که یکی شمال و دیگری (معمولاً عقربه سبز رنگ) قبله را نشان می دهد. برخی قطب نما خریداری کرده و به اشتباه به سمت شمال نماز می خوانند در حالی که باید به این امر دقت شود که در ایران قبله به سمت جنوب غربی است. فولادی در پایان گفت: البته یافتن قبله صرفاً برای نماز خواندن نیست، بلکه باید دقت کرد که در سفر نباید به سمت قبله قضای حاجت کرد، ذبح حیوانات نیز باید رو به قبله صورت گیرد./ایکنا

اندیشه معاصر

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.