طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در شرایطی مطرح میشود که بیش از ۵ میلیون بازنشسته تامین اجتماعی و دهها هزار بازنشسته کشوری و لشکری در انتظار تعیین تکلیف نحوه محاسبه مستمری خود هستند .
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان با ارائه لایحه «نظام نوین محاسبه بازنشستگی» در کمیسیون اجتماعی، بحثهای گستردهای را در میان کارشناسان و جامعه بازنشستگان برانگیخته است. طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان که با هدف اصلاح فرمول محاسبه مستمری از میانگین دو سال آخر به کل سنوات بیمهپردازی تا سقف ۳۵ سال طراحی شده، نگرانیهایی را درباره کاهش چشمگیر مستمریها ایجاد کرده است . طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در حالی در دست بررسی است که کارشناسان بیمهای هشدار میدهند این تغییر، با توجه به تورم شدید و تغییرات اقتصادی، میتواند به کاهش قابلتوجه مستمریها منجر شود و عدالت بیمهای را به خطر بیندازد . طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان همچنین با لایحه دو فوریتی اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری و مصوبه هیئت وزیران برای تضمین حداقل دریافتی بازنشستگان جدید همراه شده است تا بتواند بخشی از نگرانیها را مرتفع کند .
اندیشه معاصر نوشت: طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در شرایطی مطرح میشود که بیش از ۵ میلیون بازنشسته تامین اجتماعی و دهها هزار بازنشسته کشوری و لشکری در انتظار تعیین تکلیف نحوه محاسبه مستمری خود هستند . طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان اگرچه با هدف تقویت صندوقهای بازنشستگی و ایجاد ثبات در نظام پرداختها طراحی شده، اما کارشناسان نسبت به عواقب آن در کاهش ارزش آورده بیمهشدگان هشدار دادهاند . در ادامه، به بررسی کامل طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان، جزئیات لایحه، تأثیر آن بر مستمری گروههای مختلف و واکنشهای کارشناسی میپردازیم.
| شاخص | فرمول فعلی (ماده ۷۷ قانون تامین اجتماعی) | طرح جدید مجلس (نظام نوین محاسبه) |
|---|---|---|
| مبنای محاسبه | میانگین مزد یا حقوق ۲ سال آخر بیمهپردازی | متوسط کل سنوات بیمهپردازی تا سقف ۳۵ سال |
| تعدیل تورم | بدون تعدیل تورم سنوات قبل از دو سال آخر | تعدیل تورم صرفاً برای سنوات اولیه (ابهام در سایر سالها) |
| تأثیر بر مستمری | کاهش ۱۵ تا ۱۸ درصدی نسبت به آخرین دستمزد | کاهش بیشتر نسبت به فرمول فعلی |
| نوع قانون | قانون دائمی (ماده ۷۷ قانون تامین اجتماعی) | نیازمند تصویب در صحن علنی مجلس و تأیید شورای نگهبان |
| دامنه شمول | مستمریبگیران فعلی و آینده | صرفاً بیمهپردازانی که پس از تصویب قانون بازنشسته میشوند (عدم عطف به ماسبق) |
طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان که با عنوان «نظام نوین محاسبه بازنشستگی» در کمیسیون اجتماعی مجلس در حال بررسی است، پیشنهاد میدهد که مبنای محاسبه مستمری از میانگین دو سال آخر به کل سنوات بیمهپردازی تغییر کند . در حال حاضر، بر اساس ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی، مستمری بازنشستگی بر اساس فرمول «متوسط مزد یا حقوق بیمهشده ظرف آخرین دو سال قبل از درخواست، ضرب در مدت سابقه، تقسیم بر ۳۰» محاسبه میشود . اما طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان، این روش را به «متوسط کل سنوات بیمهپردازی تا سقف ۳۵ سال با لحاظ تورم در سنوات اولیه» تغییر میدهد .
محمدرضا فرزعلیان، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، با تأیید تصویب کلیات این لایحه در کمیسیون متبوع خود، اعلام کرده است که طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان با هدف تقویت صندوق تأمین اجتماعی و افزایش حمایت از بیمهشدگان و مستمریبگیران تهیه شده است . با این حال، ناهید حیدری، مدیرکل اسبق امور مستمریهای سازمان تأمین اجتماعی، نسبت به ابهامات فنی این طرح هشدار داده و تأکید کرده است که با توجه به شرایط اقتصادی کشور و تغییرات شدید تورمی، این روش میتواند به کاهش قابلتوجه مستمریها منجر شود و از عدالت بیمهای فاصله بگیرد .
اندیشه معاصر نوشت: طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان با وجود اهداف مثبت اعلامشده، با چالشهای جدی مواجه است. کارشناسان معتقدند که در لایحه پیشنهادی، نحوه تعدیل تورم برای سایر سالها بهجز سنوات اولیه بهدرستی شفافسازی نشده است و این موضوع میتواند منجر به ایجاد شکاف قابلتوجه بین حق بیمه پرداختی و مستمری دریافتی شود . همچنین طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در صورت تصویب، شامل بیمهپردازان فعلی خواهد شد و به مستمریبگیران قبلی عطف به ماسبق نمیشود .
در کنار طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در حوزه تأمین اجتماعی، دولت با امضای مسعود پزشکیان، لایحه دو فوریتی اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری را به مجلس ارسال کرده است . این لایحه که با هدف کاهش شکاف مزدی میان شاغلان و بازنشستگان طراحی شده، پیشنهاد میدهد که اقلامی مانند اضافهکار، حقالتدریس غیرموظف معلمان و نوبتکاری به عنوان اقلام مشمول کسور بازنشستگی تعیین شوند .
طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در این حوزه، همچنین پیشبینی کرده است که شورای حقوق و دستمزد بتواند اقلام مشمول کسور بازنشستگی را برای تمامی دستگاههای اجرایی تعیین کرده و به تصویب هیئت وزیران برساند . این لایحه شش ماه پس از تاریخ ابلاغ، لازمالاجرا خواهد شد و آییننامه اجرایی آن توسط سازمان اداری و استخدامی کشور با همکاری سازمان برنامه و بودجه و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تدوین خواهد شد .
اندیشه معاصر نوشت: طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان از طریق اصلاح ماده ۱۰۶، اگرچه گامی مثبت در جهت شفافسازی منابع کسور بازنشستگی محسوب میشود، اما کارشناسان معتقدند که این اصلاحات بهتنهایی نمیتواند مشکل اساسی یعنی نابرابری حقوق بازنشستگان با شاغلان را حل کند و نیاز به قوانین جامعتر و پایدارتری دارد .
همزمان با طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان، هیئت وزیران نیز با الحاق تبصرهای به بند (۱۲) تصویبنامه افزایش ضریب حقوق سال ۱۴۰۵، اقدام به تضمین حداقل دریافتی بازنشستگان جدید کرده است . بر اساس این مصوبه که توسط معاون اول رئیسجمهور ابلاغ شده، در صورتی که تأثیر مبلغ ریالی افزایش (معادل فوقالعاده خاص موضوع ماده ۱۰۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت) کمتر از ۲۷ میلیون و ۵۴۰ هزار ریال باشد، این مبلغ تا سقف مذکور به بازنشستگان جدید پرداخت خواهد شد .
طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در این مصوبه، در راستای رفع ابهامات و تضمین حداقل دریافتی برای بازنشستگانی است که از ابتدای سال جاری بازنشسته شده یا میشوند . این اقدام که با هدف شفافسازی و تأمین منافع بازنشستگان جدید صورت گرفته، نشاندهنده عزم دولت برای حمایت از این قشر است، هرچند برخی کارشناسان معتقدند که این مبلغ در مقایسه با تورم و هزینههای زندگی، پاسخگوی نیازهای معیشتی بازنشستگان نخواهد بود .
یکی از مهمترین محورهای طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان، تکمیل فرآیند متناسبسازی است که در قالب برنامه هفتم توسعه و طی یک دوره سهساله اجرا شده است . مرحله سوم و نهایی متناسبسازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و احکام جدید برای بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی صادر گردیده است .
طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در حوزه متناسبسازی، بر اساس جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت طراحی شده که سازمان تأمین اجتماعی را مکلف میکند در طول سه سال اول برنامه، نسبت به متناسبسازی مستمری بازنشستگان غیرحداقلبگیر اقدام کند . بر اساس این قانون، متناسبسازی در سال اول به میزان ۴۰ درصد و در سالهای دوم و سوم هرکدام ۳۰ درصد مابهالتفاوت تا ۹۰ درصد نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد همان سال خواهد بود .
اندیشه معاصر نوشت: طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان اگرچه فرآیند متناسبسازی را به سرانجام رسانده، اما کارشناسان معتقدند که تغییر این فرمول نیازمند قانون جدید توسط مجلس و تأمین اعتبار مورد نیاز است و صرفاً با تغییرات داخلی سازمانهای بازنشستگی امکانپذیر نیست .
طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان با ارائه لایحه نظام نوین محاسبه بازنشستگی، اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری و مصوبه هیئت وزیران برای تضمین حداقل دریافتی، دستخوش تحولات اساسی شده است. طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان اگرچه با هدف تقویت صندوقهای بازنشستگی و ایجاد عدالت در نظام پرداختها طراحی شده، اما کارشناسان نسبت به کاهش مستمریها به دلیل تغییر مبنای محاسبه از دو سال آخر به کل سنوات، هشدار دادهاند . طرح جدید مجلس برای تغییر نحوه افزایش حقوق بازنشستگان در حالی در کمیسیون اجتماعی مجلس در دست بررسی است که بازنشستگان محترم میتوانند با پیگیری اخبار و اطلاعیههای رسمی سازمانهای بازنشستگی، از آخرین وضعیت این طرح مطلع شوند و در صورت نیاز، اعتراضات خود را از طریق مراجع قانونی پیگیری نمایند .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
