سامانه حسام با هدف مدیریت حسابهای سپرده اشخاص حقیقی، شفافسازی جریانهای مالی و فراهمکردن امکان مشاهده و بستن غیرحضوری حسابهای مازاد و مسکوت راهاندازی شده است . در این گزارش، راهنمای کامل استفاده از سامانه حسام، مراحل بستن حساب و نکات مهم بررسی شده است.
سامانه حسام چیست و چه کاربردی دارد؟
سامانه «حسام» بر پایه اطلاعات تجمیعشده در سامانه «سیاح» (سامانه متمرکز اطلاعات حسابهای بانکی) طراحی شده است . این سامانه امکان مدیریت حسابهایی را فراهم میکند که صاحبان آنها به دلایل مختلف دیگر از آنها استفاده نمیکنند یا از وضعیت و حتی وجود برخی از این حسابها اطلاع دقیقی ندارند .
تفاوت مهم حسام با خدمات قبلی: کار سامانه فقط نمایش اطلاعات حسابها نیست. فرد میتواند پس از مشاهده حسابهای خود، حسابهای مازاد را انتخاب و برای بستن آنها درخواست ثبت کند .
نحوه ورود به سامانه حسام
پیشنیاز: احراز هویت سطح ۳ در سامانه پنجره ملی خدمات دولت هوشمند (دولت من) به نشانی my.gov.ir .
مراحل ورود:
۱. مراجعه به my.gov.ir و تکمیل احراز هویت سطح ۳
۲. ورود به سامانه حسام از طریق نشانی hesam.cis.cbi.ir
۳. احراز هویت دو مرحلهای در خود سامانه حسام
نکته مهم: این سامانه برای اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال طراحی شده است .
گامهای عملیاتی در سامانه حسام
گام اول: مشاهده همه حسابها
پس از ورود و احراز هویت، کاربر میتواند فهرست حسابهای بانکی ثبتشده به نام خود را مشاهده کند. اطلاعات قابل مشاهده شامل بانک، شعبه افتتاحکننده، تاریخ افتتاح، حسابهای فعال و بسته است .
گام دوم: مشخص کردن حسابهای متعلق به خود
کاربر میتواند حسابهایی که متعلق به خود نمیداند یا نسبت به وجود آنها ابهام دارد را اعلام کند. این موضوع به شناسایی مغایرتهای اطلاعاتی و حتی حسابهایی که احتمال سوءاستفاده از آنها وجود دارد کمک میکند .
گام سوم: شناسایی حسابهای دارای تعهد
حسابهایی که دارای دستهچک، تسهیلات، اقساط یا سایر تعهدات بانکی هستند، نمیتوانند به سادگی بسته شوند. این حسابها به عنوان حسابهای دارای مانع برای بستن مشخص میشوند .
گام چهارم: نگه داشتن حسابهای موردنیاز
کاربر میتواند حسابهایی که همچنان به آنها نیاز دارد (مانند حساب حقوق، یارانه یا سود سهام) را مشخص کند .
گام پنجم: انتخاب «حساب پایه»
کاربر باید یکی از حسابهای خود را به عنوان حساب پایه انتخاب کند. اگر حساب مازادی دارای موجودی باشد و شرایط قانونی برای بستن آن وجود داشته باشد، پس از بسته شدن، مانده آن به حساب پایه منتقل میشود .
گام ششم: ثبت درخواست بستن حساب مازاد
درخواست بستن حساب به صورت الکترونیکی به بانک مربوطه ارجاع میشود و پس از بررسی نداشتن موانع قانونی، حساب بسته میشود .
آیا هر حسابی را میتوان فوری بست؟
خیر. ثبت درخواست در سامانه به معنای بسته شدن فوری حساب نیست. بانک مربوطه پس از دریافت درخواست باید وضعیت حساب را بررسی کند. اگر حساب دارای تعهداتی مانند دستهچک و چکهای در جریان، تسهیلات یا اقساط باشد، بانک نمیتواند بدون تعیین تکلیف این موارد حساب را ببندد .
آمار استفاده از سامانه حسام
بر اساس آخرین آمار منتشرشده تا ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵:
-
۸۱ هزار و ۳۶۸ نفر به سامانه مراجعه کردهاند
-
درخواست تعیین تکلیف برای یک میلیون و ۶۳۰ هزار و ۸۹۱ حساب ثبت شده است
-
۷۳ درصد حسابهایی که قرار است تعیین تکلیف شوند، طی یک ماه گذشته تراکنشی نداشتهاند
نکته مهم: این آمار نشاندهنده تعداد درخواستها است، نه تعداد حسابهایی که عملاً بسته شدهاند .
شرط جدید برای بیش از ۱۰ حساب بانکی
بانک مرکزی سقف ۱۰ حساب را تعیین نکرده است، اما ۱۰ حساب به عنوان آستانه بررسی بیشتر در شبکه بانکی در نظر گرفته شده است. افرادی که بیش از ۱۰ حساب دارند، باید دلایل موجه و مستند برای داشتن این تعداد حساب داشته باشند .
نحوه برخورد شبکه بانکی: اگر فردی بدون تعیین تکلیف حسابهای خود بیش از ۱۰ حساب داشته باشد و برای افتتاح حساب جدید مراجعه کند، شبکه بانکی او را به سامانه حسام ارجاع میدهد. پس از تعیین تکلیف حسابهای مازاد، اگر فرد همچنان به حسابهای بیشتری نیاز داشته باشد، درخواست او وارد فرآیند شناسایی مضاعف میشود .
انتقال موجودی حسابهای بستهشده
اگر حساب مازاد دارای موجودی باشد، این مبلغ به صورت سیستمی به حساب پایهای که متقاضی انتخاب کرده است منتقل میشود . به این ترتیب، فرد برای انتقال موجودی نیازی به مراجعه حضوری به شعبه نخواهد داشت.
محدودیتهای فعلی سامانه
بر اساس اعلام معاون اداره مهندسی نرمافزار بانک مرکزی، اجرای مرحله محدودیتها و مانور عملیاتی سامانه فعلاً به دو سال آینده موکول شده است. بنابراین در شرایط فعلی، تعیین تکلیف حسابها مانعی برای دریافت تسهیلات یا افتتاح حساب جدید ایجاد نمیکند .
جدول خلاصه سامانه حسام
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
۱. سامانه رایگان است: استفاده از سامانه حسام و ثبت درخواست تعیین تکلیف حساب کاملاً رایگان است و نباید هیچ هزینهای پرداخت کنید .
۲. پیش از بستن حساب دقت کنید: اگر حسابی برای دریافت حقوق، یارانه یا سایر واریزهای مستمر استفاده میشود، پیش از بستن آن، حساب جایگزین را مشخص کنید .
۳. حسابهای دارای تعهد بسته نمیشوند: حسابهایی که دارای دستهچک، تسهیلات یا اقساط هستند، تا زمانی که تعهدات آنها تعیین تکلیف نشود، قابل بستن نیستند .
۴. انتقال سیستمی موجودی: موجودی حسابهای مازاد به صورت خودکار به حساب پایه منتقل میشود .
۵. محدودیت افتتاح حساب فعلاً وجود ندارد: تعیین تکلیف نکردن حسابها در حال حاضر مانعی برای دریافت تسهیلات یا افتتاح حساب جدید ایجاد نمیکند .
۶. بیش از ۱۰ حساب نیازمند دلیل است: اگر بیش از ۱۰ حساب دارید، برای افتتاح حساب جدید باید دلایل موجه ارائه دهید .
۷. آمار درخواستها ≠ حسابهای بستهشده: آمار منتشرشده تعداد درخواستها را نشان میدهد، نه تعداد حسابهایی که عملاً بسته شدهاند .
جمعبندی کاربردی
سامانه حسام بانک مرکزی، درگاهی رسمی برای مشاهده و مدیریت یکپارچه حسابهای بانکی اشخاص حقیقی است. برای استفاده از این سامانه، ابتدا باید در سامانه دولت من (my.gov.ir) احراز هویت سطح ۳ را تکمیل کنید و سپس به نشانی hesam.cis.cbi.ir مراجعه کنید .
مراحل کلیدی:
-
مشاهده فهرست کامل حسابها در تمام بانکها
-
انتخاب حساب پایه برای انتقال موجودی
-
ثبت درخواست بستن حسابهای مازاد به صورت غیرحضوری
-
بانک مربوطه درخواست را بررسی و در صورت نداشتن تعهد، حساب را میبندد
نکات کلیدی:
-
هزینه: رایگان
-
پیشنیاز: احراز هویت سطح ۳ در my.gov.ir
-
حسابهای دارای تعهد: قابل بستن نیستند تا تعهدات تعیین تکلیف شوند
-
بیش از ۱۰ حساب: نیازمند دلیل موجه
-
محدودیت فعلی: تعیین تکلیف نکردن مانع افتتاح حساب جدید نیست
سوالات متداول
۱. سامانه حسام چیست؟
سامانهای از بانک مرکزی برای مشاهده و بستن غیرحضوری حسابهای بانکی اشخاص حقیقی .
۲. آدرس سامانه حسام کجاست؟
hesam.cis.cbi.ir .
۳. برای استفاده از حسام چه پیشنیازی لازم است؟
احراز هویت سطح ۳ در سامانه my.gov.ir .
۴. آیا استفاده از حسام هزینه دارد؟
خیر، کاملاً رایگان است .
۵. چه کسانی میتوانند از حسام استفاده کنند؟
اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال .
۶. چگونه حساب مازاد خود را ببندم؟
پس از ورود، حسابهای مازاد را انتخاب و یکی را به عنوان حساب پایه تعیین کنید. درخواست به بانک ارجاع میشود .
۷. اگر حساب من دارای دستهچک یا وام باشد چه میشود؟
حسابهای دارای تعهد تا تعیین تکلیف تعهدات قابل بستن نیستند .
۸. موجودی حساب بستهشده چه میشود؟
به صورت سیستمی به حساب پایه منتقل میشود .
۹. آیا بیش از ۱۰ حساب مجاز است؟
۱۰ حساب آستانه بررسی است. بیش از آن نیازمند دلیل موجه است .
۱۰. آیا تعیین تکلیف نکردن حساب مانع افتتاح حساب جدید میشود؟
در حال حاضر خیر، محدودیتها به دو سال آینده موکول شده است .
۱۱. آمار فعلی استفاده از حسام چقدر است؟
تا ۲۱ مهر: ۸۱,۳۶۸ نفر مراجعه و ۱,۶۳۰,۸۹۱ درخواست .
۱۲. آیا حسام جایگزین مراجعه به بانک است؟
بله، برای مشاهده و بستن حسابهای مازاد، مراجعه حضوری حذف میشود .