به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ ذخیره راهبردی نفت آمریکا (Strategic Petroleum Reserve) که به عنوان یک «تأمینکننده اضطراری» برای مقابله با اختلالات شدید در عرضه جهانی نفت شناخته میشود، به پایینترین سطح خود در بیش از چهار دهه اخیر سقوط کرده است. این کاهش بیسابقه که پس از ۱۳ هفته کاهش متوالی رخ داده، نتیجه مستقیم انتشار گسترده این ذخایر برای تثبیت بازارهای انرژی پس از اختلالات ناشی از جنگ در خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز است .
ابعاد کاهش و وضعیت فعلی ذخایر
بر اساس آخرین آمار رسمی EIA، در هفته منتهی به ۱۰ ژوئیه، حدود ۳ میلیون بشکه دیگر از این ذخایر خارج شد و حجم آن را به ۳۱۶.۵ میلیون بشکه رساند . این رقم حتی از سقوط بزرگ دوران ریاستجمهوری جو بایدن که طی آن بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه از این ذخایر برای جبران کمبودهای ناشی از جنگ اوکراین آزاد شد، پایینتر است . به بیان دیگر، این کمترین میزان موجودی ذخیره راهبردی نفت آمریکا در ۴۳ سال گذشته است . این سطح از موجودی، برای بار دیگر رکورد پیشین را شکسته و نشاندهنده روند سریع تخلیه این مخازن است .
دلیل کاهش و ماهیت انتشار ذخایر
علت اصلی این کاهش، اجرای یک برنامه هماهنگ برای انتشار حدود ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخیره راهبردی است . این برنامه که با هماهنگی آژانس بینالمللی انرژی (IEA) انجام شده، با هدف پاسخ به اختلالات شدید در عرضه جهانی نفت و کاهش فشار بر قیمتها پس از جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز طراحی شده است .
نکته مهم در این میان این است که این یک تخلیه دائمی نیست، بلکه یک برنامه «وام» محسوب میشود. بر اساس این طرح، کشورهایی که نفت دریافت کردهاند، موظف هستند آن را به اضافه یک حقالامتیاز (۱۸ تا ۲۴ درصد) بازگردانند . این سازوکار نشان میدهد که اگرچه ذخیره فعلی به شدت کاهش یافته، اما برنامههایی برای بازسازی آن در سال آینده و با قیمتهای پایینتر نفت پیشبینی شده است .
سایر شاخصهای بازار نفت
همزمان با کاهش ذخایر استراتژیک، شاخصهای دیگری نیز وضعیت بازار را نشان میدهند:
-
ذخایر تجاری: ذخایر تجاری نفت خام آمریکا نیز با کاهشی بیش از حد انتظار مواجه شده و به ۴۰۹.۷ میلیون بشکه رسیده است که ۶ درصد کمتر از میانگین پنج ساله برای این زمان از سال است .
-
قیمت نفت: با وجود کاهش قابلتوجه موجودیها، قیمت نفت خام برنت حدود ۸۴ دلار و وستتگزاس اینترمدیت حدود ۷۹ دلار معامله میشود که نسبت به سطوح بالای سهرقمی پیشین، کاهش داشته است .
-
تقاضا و پالایش: بهرهبرداری از پالایشگاهها به ۹۶.۲ درصد افزایش یافته و همزمان صادرات نفت نیز بالا رفته است که نشان از تقاضای قوی برای فرآوردههای نفتی دارد .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
۱. ذخایر به مرز عملیاتی نزدیک شده است: حداقل عملیاتی برای ذخیره راهبردی بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون بشکه تخمین زده میشود. ذخیره فعلی (۳۱۶.۵ میلیون بشکه) به این آستانه خطرناک بسیار نزدیک است و در صورت ادامه روند فعلی، امکان پمپاژ کردن مؤثر نفت با اختلال مواجه خواهد شد .
۲. تفاوت با دوران بایدن: رکورد فعلی حتی از پایینترین سطح ثبتشده در دوران بایدن (۲۰۲۳) که ناشی از انتشارات گسترده برای جنگ اوکراین بود، کمتر شده است .
۳. رویکرد ترامپ: دونالد ترامپ که پیشتر سیاستهای انرژی دولت بایدن را به دلیل کاهش ذخایر مورد انتقاد قرار داده بود، اکنون این ذخایر را بیش از هر زمان دیگری پایین آورده است . این اقدام که با هدف مقابله با جنگ و ثباتبخشی به قیمتها انجام شده، یک تناقض استراتژیک محسوب میشود.
۴. اهداف بازسازی: برنامههایی برای بازسازی این ذخیره در سال آینده وجود دارد. انتظار میرود با کاهش قیمت نفت، دولت امکان خرید نفت برای پر کردن مجدد مخازن را داشته باشد .
جمعبندی کاربردی
ذخیره راهبردی نفت آمریکا به پایینترین سطح خود در ۴۳ سال اخیر سقوط کرده و به ۳۱۶.۵ میلیون بشکه رسیده است . این کاهش عمدتاً ناشی از انتشار ۱۷۲ میلیون بشکه نفت برای مقابله با بحران ناشی از جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز بوده است . با وجود اینکه این کاهش میتواند نگرانیهایی در مورد آسیبپذیری آمریکا در برابر شوکهای قیمتی آینده ایجاد کند، اما ماهیت این انتشار که بهصورت «وام» طراحی شده، نشان میدهد که بخش عمده نفتها باید با حقامتیاز بازگردانده شوند. بنابراین، این یک کاهش دائمی نیست و برنامههایی برای بازسازی این ذخیره در آینده وجود دارد . در شرایط کنونی، بازار نفت با وجود کاهش ذخایر، به ثبات نسبی دست یافته و قیمت نفت در محدوده ۸۰ تا ۸۴ دلار تثبیت شده است .
سوالات متداول
۱. میزان فعلی ذخیره راهبردی نفت آمریکا چقدر است؟
بر اساس آخرین گزارش EIA (هفته منتهی به ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶)، ذخیره راهبردی نفت آمریکا به ۳۱۶.۵ میلیون بشکه کاهش یافته است که پایینترین سطح در ۴۳ سال اخیر محسوب میشود .
۲. دلیل اصلی کاهش این ذخایر چه بود؟
دلیل اصلی، اجرای برنامه هماهنگ انتشار ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از این ذخیره برای تثبیت بازارهای جهانی پس از اختلالات ناشی از جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز است .
۳. آیا این کاهش ذخایر دائمی است؟
خیر، این انتشار بهصورت «وام» طراحی شده است و کشورهای دریافتکننده موظف به بازگرداندن نفتهای دریافتی به اضافه یک حقالامتیاز (۱۸ تا ۲۴ درصد) هستند .
۴. ذخیره فعلی چقدر به حداقل عملیاتی نزدیک است؟
حداقل عملیاتی برای عملکرد مؤثر این ذخیره بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون بشکه برآورد شده است. ذخیره فعلی (۳۱۶.۵ میلیون بشکه) بسیار به این آستانه نزدیک شده است .
۵. قیمت نفت در واکنش به این کاهش چگونه بوده است؟
با وجود کاهش قابل توجه موجودیها، قیمت نفت در سطوح نسبتاً پایداری (برنت حدود ۸۴ دلار و WTI حدود ۷۹ دلار) تثبیت شده است .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.