دور تازه درگیریهای مستقیم ایران و آمریکا بامداد دوشنبه (۲۲ تیر ۱۴۰۵) با حملات گسترده واشنگتن به اهدافی در جنوب و جنوب غرب ایران و پاسخ موشکی و پهپادی تهران به پایگاههای آمریکا در بحرین، کویت و اردن رقم خورد. این رخداد، بار دیگر تنگه هرمز...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ دور تازه درگیریهای مستقیم ایران و آمریکا بامداد دوشنبه (۲۲ تیر ۱۴۰۵) با حملات گسترده واشنگتن به اهدافی در جنوب و جنوب غرب ایران و پاسخ موشکی و پهپادی تهران به پایگاههای آمریکا در بحرین، کویت و اردن رقم خورد. این رخداد، بار دیگر تنگه هرمز را به کانون اصلی تنشهای نظامی و سیاسی تبدیل کرده و آتشبس شکننده امضا شده در خرداد را عملاً به پایان رسانده است.
بر اساس بیانیه فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، این عملیات از نیمهشب به وقت ایران آغاز شد و با استفاده از جنگندهها، شناورهای نیروی دریایی، پهپادهای تهاجمی و برای نخستین بار شناورهای بدون سرنشین انتحاری دریایی انجام گرفت . سنتکام اعلام کرد هدف این عملیات، تضعیف سامانههای پدافند هوایی، رادارهای ساحلی، توان موشکی و پهپادی و همچنین شناورهای تندروی ایران بوده است. این فرماندهی تأکید کرد که حملات به دستور دونالد ترامپ و با هدف کاهش توان ایران برای تهدید کشتیهای تجاری در تنگه هرمز انجام شده است .
گزارشهای منتشرشده در داخل ایران از وقوع انفجارهای متعدد در استان هرمزگان خبر دادند. بندرعباس، سیریک، جاسک و قشم از جمله مناطقی بودند که صدای انفجار در آنها شنیده شد . فرماندار قشم از اصابت ۱۰ تا ۱۱ پرتابه به این جزیره خبر داد و اعلام کرد که این حملات، اهداف نظامی را هدف قرار دادهاند . رسانههای نزدیک به سپاه از وقوع بیش از ده انفجار در برخی نقاط هرمزگان خبر دادند .
در کنار هرمزگان، مناطقی در استانهای خوزستان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و حوالی خنداب در استان مرکزی نیز هدف حملات قرار گرفتند. به گفته مقامهای محلی، برخی تأسیسات اقتصادی و صنعتی نیز آسیب دیدهاند، اما هنوز گزارش رسمی و جامعی از خسارتها منتشر نشده است . همچنین خبرگزاری مهر از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره ابوموسی خبر داده است .
چند ساعت پس از پایان عملیات آمریکا، سپاه پاسداران از آغاز موج دوم حملات موشکی و پهپادی خود خبر داد. در اطلاعیه سپاه آمده است که پایگاه شیخ عیسی در بحرین، پایگاههای احمد الجابر و علی السالم در کویت و همچنین یک پایگاه آمریکایی در اردن هدف قرار گرفتهاند . سپاه مدعی شد مراکز فرماندهی، سامانههای پدافندی، مخازن سوخت و برخی زیرساختهای نظامی آمریکا در این پایگاهها مورد اصابت قرار گرفتهاند. ارتش جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد با پهپاد، مراکز استقرار نیروهای آمریکایی و سامانههای موشکی و پشتیبانی در کویت را هدف قرار داده است .
در مقابل، دولتهای بحرین، کویت و اردن اعلام کردند سامانههای پدافندی آنها بخش قابل توجهی از موشکها و پهپادهای ایرانی را رهگیری کردهاند . همچنین ارتش کویت از اصابت یک پهپاد به تأسیسات حفاری شرکت نفت کویت خبر داده است .
در حالی که ابعاد کامل خسارتهای حملات هنوز مشخص نیست، معاون استاندار خوزستان اعلام کرد در جریان اصابت یک پرتابه به ایستگاه پمپاژ آب کشاورزی در ماهشهر، یک نگهبان جان خود را از دست داده و چهار نفر دیگر مجروح شدهاند . به گفته مقامهای محلی، نقاطی در آبادان و شادگان نیز هدف حملات قرار گرفتهاند و ارزیابی خسارتها همچنان ادامه دارد . همچنین در حملات تازه آمریکا به فارور بندرلنگه، یک نفر کشته و دو نفر زخمی شدند .
همزمان با تبادل حملات، تنگه هرمز همچنان مهمترین نقطه اختلاف دو طرف باقی مانده است. ایران با اعلام بسته بودن این آبراه تا اطلاع ثانوی، هرگونه تردد را ممنوع اعلام کرده است . در مقابل، آمریکا تأکید دارد مسیر کشتیرانی باز است و نیروهایش امنیت عبور کشتیها را تأمین میکنند .
دادههای شرکتهای رهگیری دریایی نشان میدهد تردد کشتیها در هرمز به پایینترین سطح چند هفته اخیر رسیده و بسیاری از شناورها برای کاهش ریسک، مسیر یا زمان حرکت خود را تغییر دادهاند. همزمان بازار جهانی نفت نیز به این تحولات واکنش نشان داده و قیمت نفت با افزایش همراه شده است .
دور تازه حملات نشان میدهد آتشبس و تفاهم موقت میان تهران و واشنگتن بیش از هر زمان دیگری شکننده شده است. اگرچه هنوز هیچیک از دو طرف از آغاز یک جنگ تمامعیار سخن نمیگویند، اما گسترش دامنه حملات به چند کشور منطقه، افزایش تهدیدها علیه تنگه هرمز و ادامه عملیات نظامی، احتمال ورود بحران به مرحلهای پرهزینهتر را افزایش داده است؛ مرحلهای که نه فقط امنیت منطقه، بلکه بازار جهانی انرژی و روند تلاشهای دیپلماتیک را نیز با ابهام بیشتری روبرو کرده است .
۱. حملات آمریکا به کدام مناطق ایران انجام شده است؟
استانهای هرمزگان (بندرعباس، قشم، سیریک، جاسک، ابوموسی)، خوزستان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و حوالی خنداب در استان مرکزی هدف حملات قرار گرفتهاند.
۲. پاسخ نظامی ایران شامل چه اقداماتی بوده است؟
ایران با شلیک موشک و پهپاد، پایگاههای آمریکا در بحرین (پایگاه شیخ عیسی)، کویت (پایگاههای احمد الجابر و علی السالم) و یک پایگاه در اردن را هدف قرار داده است .
۳. آیا در این حملات تلفات جانی گزارش شده است؟
بله. در خوزستان یک نگهبان در ایستگاه پمپاژ آب کشته و چهار نفر زخمی شدند. همچنین در حملات به فارور بندرلنگه یک نفر کشته و دو نفر زخمی شدهاند .
۴. تنگه هرمز در حال حاضر در چه وضعیتی قرار دارد؟
ایران اعلام کرده است که تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی بسته است. در مقابل، آمریکا تأکید دارد که مسیر کشتیرانی باز است و نیروهایش امنیت تردد را تضمین میکنند .
۵. واکنش سازمان ملل به این تحولات چه بوده است؟
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از آمریکا و ایران خواسته است تا به درگیریها پایان دهند و مذاکرات را از سر گیرند .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
