در حالی که زمزمههایی درباره افزایش یارانه نقدی به ۷ میلیون تومان مطرح شده، هیچ سند یا اظهارنظر رسمی این رقم را تأیید نمیکند. آنچه در منابع معتبر ثبت شده، افزایش کالابرگ از ۳۰۰ هزار تومان به یک میلیون تومان در ابتدای ۱۴۰۵ است که به صورت ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ در روزهای اخیر زمزمههایی درباره افزایش یارانه نقدی به ۷ میلیون تومان مطرح شده است، اما بررسی منابع رسمی و معتبر نشان میدهد که چنین رقمی در هیچ سند یا اظهارنظر رسمی در دسترس نیست. آنچه در گزارشهای معتبر بینالمللی و داخلی ثبت شده، مربوط به افزایش کالابرگ الکترونیکی از ۳ میلیون ریال (۳۰۰ هزار تومان) به ۱۰ میلیون ریال (یک میلیون تومان) در ابتدای ژانویه ۲۰۲۶ (دی ۱۴۰۴) است . این مبلغ به صورت اعتبار خرید در کارتهای الکترونیکی و برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی در ۲۶۰ هزار فروشگاه طرف قرارداد واریز شده است .
بر اساس اعلام دولت ایران در آن مقطع، این طرح با هدف «حفظ قدرت خرید خانوادهها، کنترل تورم و تضمین امنیت غذایی» اجرا شد و حدود ۸۰ میلیون نفر را پوشش داد، به جز ۱۰ درصد بالای درآمدی جامعه که حدود ۷ میلیون نفر تخمین زده میشدند . رئیسجمهور پزشکیان نیز در توضیح این سیاست اعلام کرد که منابعی که پیشتر برای یارانه ارز کالاهای اساسی در اختیار واردکنندگان قرار میگرفت، اکنون مستقیماً به مردم پرداخت میشود تا «توزیع عادلانهتر» و «مبارزه با فساد» محقق شود .
با این حال، در هیچ یک از گزارشهای رسمی یا نیمهرسمی، رقم ۷ میلیون تومان به عنوان یارانه نقدی ماهانه مطرح نشده است. مبلغ کالابرگ فعلی در سال ۱۴۰۵ نیز همچنان یک میلیون تومان به ازای هر نفر است و بحثهای اخیر درباره افزایش آن به ۱.۲ تا ۱.۵ میلیون تومان یا بیشتر مطرح شده، اما نه به ۷ میلیون تومان. بنابراین، رقم ۷ میلیون تومان را نمیتوان به عنوان یک وعده رسمی دولتی تلقی کرد و به نظر میرسد این عدد در فضای مجازی یا محافل غیررسمی مطرح شده باشد.
رقم ۷ میلیون تومان یارانه نقدی برای هر ایرانی در روزهای اخیر به یکی از بحثهای مهم حوزه معیشتی تبدیل شده است؛ اما این رقم هنوز یارانه قطعی و مصوب جدید نیست. محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، در تشریح یک سناریو برای اصلاح نظام یارانه انرژی اعلام کرده است که در صورت تغییر قیمت حاملهای انرژی و آزادسازی منابع حاصل از آن، امکان ایجاد درآمد سالانه حدود ۷۲۰ هزار میلیارد تومان وجود دارد و در صورت توزیع این منابع میان مردم، سهم هر ایرانی میتواند حدود ۷ میلیون تومان در ماه باشد.
یارانه ۷ میلیون تومانی چگونه مطرح شد؟
محمدجعفر قائمپناه با اشاره به ضرورت اصلاح نظام یارانه انرژی گفته است اگر قیمت گاز، برق، بنزین و گازوئیل بر مبنای قیمت ارزانترین کشور همسایه تعیین شود، منابع قابل توجهی از محل اصلاح یارانه انرژی ایجاد خواهد شد.
بر اساس محاسبهای که معاون اجرایی رئیسجمهور مطرح کرده، این منابع میتواند سالانه حدود ۷۲۰ همت باشد. او گفته است در صورت توزیع این درآمد میان مردم، سهم هر ایرانی حدود ۷ میلیون تومان در ماه خواهد بود.
آیا یارانه ۷ میلیون تومانی قطعی شده است؟
خیر. پرداخت یارانه ۷ میلیون تومانی در حال حاضر یک سناریوی مطرحشده از سوی معاون اجرایی رئیسجمهور است و به معنای تصویب پرداخت ماهانه این مبلغ به مردم نیست.
این رقم به اجرای یک مدل جدید برای قیمتگذاری حاملهای انرژی و نحوه بازتوزیع درآمد حاصل از آن وابسته است. بنابراین نمیتوان از آن به عنوان افزایش قطعی یارانه نقدی خانوارها یاد کرد.
بنزین ۸۰ هزار تومانی و یارانه ۷ میلیونی
در توضیحات منتشرشده درباره این طرح، قیمت بنزین نیز مورد اشاره قرار گرفته است. در یکی از روایتهای منتشرشده از اظهارات قائمپناه، قیمت ۸۰ هزار تومان برای هر لیتر بنزین به عنوان نمونه مطرح شده و گفته شده است که با اصلاح قیمت انرژی، منابع آزادشده میتواند به شکل مستقیم میان مردم توزیع شود.
در این سناریو، یک خانوار چهار نفره در صورت تحقق کامل محاسبات مطرحشده، حدود ۲۸ میلیون تومان در ماه سهم خواهد داشت.
هدف طرح جدید یارانه انرژی چیست؟
قائمپناه اصلاح قیمت حاملهای انرژی را صرفاً موضوعی مربوط به افزایش درآمد دولت عنوان نکرده و آن را در ارتباط با اصلاح نظام یارانهای، کاهش قاچاق سوخت و بازتوزیع منابع میان مردم مطرح کرده است.
بر اساس توضیحات او، با کاهش فاصله قیمت انرژی در ایران و کشورهای همسایه، انگیزه اقتصادی قاچاق سوخت نیز کاهش پیدا میکند.
همزمانی طرح یارانه ۷ میلیونی با پیشنهاد افزایش کالابرگ
در کنار بحث یارانه ۷ میلیون تومانی، موضوع افزایش مبلغ کالابرگ نیز در مجلس مطرح شده است.
علی بابایی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، اعلام کرده که در جلسات مشترک با احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین در صحن علنی مجلس، موضوع افزایش مبلغ کالابرگ به ۲ میلیون تومان مطرح شده است.
این موضوع جدا از سناریوی یارانه ۷ میلیون تومانی است و نباید این دو طرح را یکسان تلقی کرد.
مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود؟
به گفته بابایی، بر اساس پیشبینیهای بودجه سال ۱۴۰۵، مبلغ کالابرگ برای هر نفر حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برآورد شده است.
او همچنین گفته است که ۷۵۰ هزار میلیارد تومان منابع برای این موضوع در قانون بودجه در نظر گرفته شده و بر همین اساس، از نظر او مبلغ کالابرگ باید به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای هر نفر برسد.
با این حال، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس گفته است با توجه به شرایط اقتصادی، نوسانات نرخ ارز و تغییرات درآمدهای ارزی، پیشنهاد اولیه برای مقطع فعلی رقمی بین یک میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان است.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
