به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر،بیماری کرون روده یک بیماری التهابی است که ناحیه روده را درگیر میکند . بیماری کرون روده با التهاب دیواره روده مشخص می شود. بیماری کرون یک بیماری مزمن بوده که قسمت های مختلف دستگاه گوارش از دهان تا مقعد را درگیر میکند.

بیماری کرون روده چیست؟

بیماری کرون که ایلئیت یا انتریت نیز نامیده می شود، می تواند بر روی هر قسمت از روده، از دهان تا مقعد تأثیر بگذارد. در اغلب موارد، قسمت تحتانی روده کوچک (ایلئوم) تحت تأثیر قرار می گیرد.

در ادامه برای مطالعه علت ،علائم و نحوه درمان بیماری کرون روده همراه اندیشه معاصر باشید؛

علت ابتلا به بیماری کرون

علت دقیق بیماری کرون مشخص نیست، اما تصور می شود که این بیماری ناشی از یک واکنش غیر عادی در سیستم ایمنی بدن باشد. این تئوری می گوید که سیستم ایمنی بدن به غذاها، باکتری های خوب و مواد مفید حمله می کند، چرا که آن ها را مواد ناخواسته ای تلقی می کند. در طول حمله، گلبول های سفید خون در لایه پوششی روده جمع می شوند و این تجمع باعث التهاب می شود. التهاب منجر به زخم و آسیب روده می شود. با این حال، مشخص نیست که آیا سیستم ایمنی غیر طبیعی باعث بیماری کرون می شود. عواملی که ممکن است خطر التهاب را افزایش دهند عبارتند از:

• عوامل ژنتیکی
• سیستم ایمنی بدن فرد
• فاکتورهای محیطی

از هر ۲۰ نفر ۳ نفر مبتلا به کرون و ۳ نفر از نزدیکان این بیماری را دارند. اگر یک دوقلوی همسان به بیماری کرون مبتلا باشد، دوقلوی دیگر نیز ۷۰ درصد احتمال دارد که به آن مبتلا شود.یک باکتری یا ویروس ممکن است در این بیماری نقش داشته باشد. به عنوان مثال، باکتری ای کولی (E. coli) با بیماری کرون در ارتباط است. سیگار کشیدن یکی دیگر از ریسک فاکتورها است.

علائم بیماری کرون روده

علائم ممکن است ناخوشایند باشد. این علائم شامل زخم روده، ناراحتی و درد است. طبق گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری، بیماری کرون از هر ۱۰ هزار نفر، ۲۶ تا ۱۹۹ نفر را تحت تأثیر قرار می دهد. اگرچه بیماری کرون به طور معمول از سنین ۱۵ تا ۴۰ سالگی شروع می شود، اما می تواند از هر سنی شروع شود. علائم اغلب شامل موارد زیر است:

درد: میزان درد در افراد متفاوت است و به محل التهاب در روده بستگی دارد. اغلب اوقات درد در سمت راست و پایین شکم احساس می شود.

زخم های روده: زخم ها نواحی آسیب‌دیده روده هستند که ممکن است خونریزی کنند. در صورت خونریزی، ممکن است بیمار متوجه خون در مدفوع شود.

زخم های دهان: این زخم ها یک علامت شایع هستند.

اسهال: این حالت ممکن است خفیف یا شدید باشد. گاهی ممکن است مخاط، خون یا چرک در مدفوع وجود داشته باشد. ممکن است بیمار احساس دفع مدوفوع پیدا کند اما چیزی دفع نکند.

خستگی: افراد اغلب احساس خستگی مفرط می کنند. در هنگام خستگی، امکان بروز تب نیز امکان پذیر است.

اشتهای تغییر یافته: ممکن است فرد گاهی اشتهای بسیار کمی داشته باشد.

کاهش وزن: این حالت می تواند به دلیل از دست دادن اشتها باشد.

کم خونی: از دست دادن خون می تواند منجر به کم خونی شود.

خونریزی رکتوم و شکاف های مقعدی: پوست مقعد ترک خورده و منجر به درد و خونریزی می شود.

سایر علائم عبارتند از:

آرتروز

یوویت (التهاب چشم)

بثورات پوستی و التهاب

التهاب کبد یا مجاری صفراوی

تاخیر در رشد یا رشد جنسی، در کودکان

تشخیص بیماری کرون روده

پزشک در مورد علائم و نشانه ها از فرد سال می کند. معاینه فیزیکی ممکن است در زمانی که حلقه های روده ملتهب به هم چسبیده باشند، یک توده را در شکم نشان دهد.

آزمایش های زیر ممکن است در تشخیص کمک کند:

• آزمایش های مدفوع و خون
• نمونه برداری
• سیگموئیدوسکوپی، جایی که از یک لوله انعطاف پذیر کوتاه (سیگموئیدوسکوپ) برای بررسی روده تحتانی استفاده می شود.
• کولونوسکوپی، که در آن از یک لوله انعطاف پذیر بلند (کولونوسکوپ) برای بررسی روده بزرگ استفاده می شود.
• در صورت بروز علائم در قسمت فوقانی روده، یک تلسکوپ نازک و انعطاف پذیر (آندوسکوپ) از طریق مری به داخل معده فرو برده می شود.
• سی تی اسکن یا اشعه ایکس باریم انما برای آشکار کردن تغییرات داخل روده

درمان بیماری کرون روده

درمان ممکن است شامل دارو، جراحی و مکمل های غذایی باشد.

هیچ درمانی برای بیماری کرون روده وجود ندارد، اما برخی از روش های درمانی می توانند با کاهش تعداد دفعات عود مجدد، به بیمار کمک کنند. هدف کنترل التهاب، اصلاح مشکلات تغذیه ای و تسکین علائم است.

درمان بیماری کرون به موارد زیر بستگی دارد:

• جایی از روده که التهاب وجود دارد
• شدت بیماری
• عوارض
• پاسخ بیمار به درمان قبلی برای علائم مکرر

بعضی از افراد می‌توانند دوره های طولانی مدت، حتی چندین سال از این بیماری را بدون هیچ علائمی داشته باشند. این دوره به عنوان دوره فروکش شناخته می شود. با این حال، معمولاً در فواصل زمانی عود می‌ کند.

از آنجا که دوره های بهبودی بسیار متفاوت هستند، دانستن اینکه درمان چقدر موثر بوده است دشوار است. پیش‌بینی مدت دوره بهبودی و فروکش کردن بیماری دشوار است.

دارو های موثر در بیماری کرون روده

• داروهای ضد التهاب: پزشک به احتمال زیاد درمان را با مزالامین (سولفاسالازین) شروع می کند، که به کنترل التهاب کمک می کند.
• کورتیزون یا استروئیدها: کورتیکواستروئیدها داروهایی هستند که حاوی کورتیزون و استروئیدها هستند.
• آنتی بیوتیک: فیستول، تنگی یا جراحی قبلی ممکن است باعث رشد بیش از حد باکتری ها شود. پزشکان به طور کلی با تجویز آمپی سیلین، سولفونامید، سفالوسپورین، تتراسایکلین یا مترونیدازول این مشکل را درمان می کنند.
• جایگزین های ضد اسهال و مایعات: وقتی التهاب فروکش می کند، معمولاً اسهال مشکل خاصی ایجاد نمی کند. با این حال، گاهی اوقات بیمار ممکن است برای اسهال و درد شکم به دارویی نیاز داشته باشد.

بیولوژیک‌ها

بیولوژیک‌ها نوع جدیدی از دارو هستند که دانشمندان از ارگانیسم زنده تولید کرده اند. آن ها با هدف قرار دادن پروتئین هایی که منجر به التهاب می شوند، پاسخ ایمنی بدن را کاهش می دهند.

به نظر می رسد بیولوژیک‌ها به افراد مبتلا به بیماری کرون کمک می کنند.

نمونه هایی از بیولوژیک‌ها برای کرون عبارتند از:

• اینفلیکسیماب (رمیکاد)
• آدالیموماب (هومیرا)
• ۶-مرکاپتوپورین (پورینتول)
• متوترکسات
• ایموران (آزاتیوپرین)
• سرتولیزوماب پگول (سیمزیا)

درمان های بیولوژیک می توانند عوارض جانبی داشته باشند، از جمله استفراغ، حالت تهوع و مقاومت ضعیف تر در برابر عفونت.

برخی مطالعات نشان می دهد که استفاده از بیولوژیک می تواند احتمال نیاز به جراحی شکم در طی ۱۰ سال را به ۳۰ درصد کاهش دهد. قبل از معرفی بیولوژیک‌ها، محققان این رقم را ۴۰-۵۵ درصد اعلام کرده بودند.

همچنین به نظر می رسد که بیولوژیک خطر عوارض جانبی را که می تواند هنگام استفاده فرد از کورتیکو استروئیدها ایجاد شود، کاهش دهد.

انواع مختلفی از داروهای بیولوژیک وجود دارد و افراد واکنش متفاوتی به آن ها نشان می دهند. یک پزشک می‌تواند گزینه مناسبی را به شما پیشنهاد کند و ممکن است اگر داروی اول جواب نداد، یک داروی جایگزین یا ترکیبی را پیشنهاد دهد.

عمل جراحی

اکثر بیماران مبتلا به بیماری کرون روده ممکن است در برخی موارد نیاز به جراحی داشته باشند. وقتی داروها دیگر نتوانند علائم را کنترل کنند، تنها راه حل عمل جراحی است. جراحی می تواند علائمی را که به دارو پاسخ نداده اند، تسکین دهد یا برای اصلاح عوارض، مانند آبسه، سوراخ شدن و خونریزی کاربرد داشته باشد.

برداشتن بخشی از روده می تواند کمک کند، اما بیماری کرون را درمان نمی کند. التهاب اغلب به ناحیه کنار محل برداشتن قسمت آسیب دیده روده برمی گردد. برخی از بیماران کرون ممکن است در طول زندگی خود به بیش از یک عمل جراحی نیاز داشته باشند.

در بعضی موارد، کولکتومی لازم است که در طی آن کل روده بزرگ برداشته می شود. جراح شکاف کوچکی در مقابل دیواره شکم ایجاد می کند و نوک ایلئوم به سطح پوست آورده می شود تا شکافی به نام استوما ایجاد شود. مدفوع از طریق استوما از بدن خارج می شود. کیسه ای مدفوع را جمع می کند. پزشکان می گویند بیماری که استوما دارد می تواند زندگی طبیعی و فعالی را ادامه دهد.

اگر جراح بتواند قسمت بیمار روده را برداشته و سپس دوباره روده را متصل کند، نیازی به استوما نیست.

بیمار و پزشک وی باید جراحی را خیلی دقیق تحت نظر بگیرند. این نوع جراحی برای همه مناسب نیست. بیمار باید به خاطر داشته باشد که پس از عمل، بیماری عود می کند.

بیشتر افراد مبتلا به بیماری کرون می توانند زندگی عادی و فعالی داشته باشند، مشاغل خود را حفظ کرده و نیازهای خانواده خود را تأمین کنند و عملکرد موفقیت آمیزی داشته باشند.

عوارض ابتلا به کرون

اگر علائم شدید و مکرر باشد، احتمال بروز عوارض بیشتر است. عوارض زیر ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد:

خونریزی داخلی

تنگی، در جایی که بخشی از روده باریک می شود، باعث تجمع بافت اسکار و انسداد جزئی یا کامل روده می شود.

سوراخ شدن، هنگامی که یک سوراخ کوچک در دیواره روده ایجاد می شود، محتویات می توانند از آنجا نشت کنند و باعث عفونت یا آبسه شود

فیستول، هنگامی که کانالی بین دو قسمت روده تشکیل می شود

همچنین ممکن است موارد زیر وجود داشته باشد:

کمبود آهن مداوم.

مشکلات جذب غذا.

خطر نسبتا بیشتر ابتلا به سرطان روده کمی.

رژیم غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به کرون

کمبود مواد مغذی ضروری در بدن و عدم توانایی حفظ وزن سالم منجر به بروز مشکلات بسیار جدی برای افراد مبتلا به کرون، حتی کودکان مبتلا به این بیماری می شود.واد غذایی که با مصرف آن ها بیماران دچار تشدید علایم می شوند، در افراد گوناگون، متفاوت می باشد. تنها راه تشخیص این دسته از مواد غذایی، از طریق آزمون و خطا یعنی مصرف و مشاهده نتایج حاصل از مصرف مواد غذایی مشکوک می باشد.  بسیاری از افراد مبتلا به بیماری کرون اظهار کرده اند که با مصرف یک یا بیش از یکی از مواد غذایی ذکر شده در ادامه تشدید علایم را در دوران فعال بیماری تجربه می کنند. اگر شما نیز مبتلا به بیماری کرون باشید به احتمال زیاد حداقل یکی از این مواد غذایی منجر به تشدید علایم بیماری شما خواهد شد.

• الکل

• کره، مایونز، مارگارین، انواع روغن ها

• نوشیدنی های گازدار

• قهوه، چای، شکلات

• پوسته ذرت

• انواع محصولات لبنی (در صورتی که فرد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز باشد)

• غذاهای چرب (غذاهای سرخ شده)

• مواد غذایی غنی از فیبر

• مواد غذایی نفاخ (عدس، لوبیا، سبزیجات، کلم، بروکلی، پیاز)

• انواع مغزیجات و آجیل ها (کره بادام زمینی و دیگر انواع کره های تهیه شده از مغزیجات)

• میوه های خام و نپخته

• سبزیجات خام و نپخته

• گوشت قرمز

• غذاهای تند

• غلات کامل و سبوس

به محض این که فرد متوجه شود با مصرف کدامیک از مواد غذایی علایم بیماری تشدید می شوند، قادر خواهد بود این مواد غذایی را از رژیم غذایی خود حذف کرده یا شیوه های پخت و آماده سازی متفاوتی را برای مصرف آن ها به کار گیرد تا تأثیر آن ها را خنثی یا قابل تحمل تر کند. برای این کار فرد باید انواع مختلف غذاها و انواع شیوه های طبخ را امتحان کند تا در نهایت بتواند به بهترین گزینه دست یابد.

به عنوان مثال اگر فردی با مصرف انواع سبزجات خام دچار تشدید علایم می شود، الزاماً نیازی نیست که این سبزیجات را از رژیم غذایی خود حذف نمایید، شاید با آب پز یا بخار پز کردن این سبزجات، بدون مواجه شدن با علایم گوارشی قادر به مصرف آن ها باشد. یا اگر فردی با مصرف گوشت قرمز و پرچرب دچار تشدید علایم گوارشی شود شاید با جایگزین کردن این نوع گوشت با انواع کم چرب آن مانند گوشت پرندگان (بدون پوست) یا ماهی قادر به کسب همان مقدار پروتئین بدون تجربه هیچ گونه عوارض گوارشی شود.

رژیم غذایی کم پسماند: این نوع رژیم به نوعی رژیم غذایی تشکیل شده از مواد غذایی خاص و مشخص که در نهایت منجر به کاهش حجم ضایعات مدفوع می شود، اشاره دارد. بسیاری از افراد که روده کوچک آن ها در اثر بیماری کرون درگیر شده است، دچار انسداد یا تنگی روده می شوند. برای چنین افرادی پیروی کردن از یک رژیم غذایی کم فیبر، با ضایعات کم منجر به کاهش اسهال، درد و انقباضات شکمی می شود. با این که شواهد علمی کم هستند اما احتمال می رود که پیروی کردن از این رژیم غذایی حتی منجر به کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج می شود. مواد غذایی که باید طبق رژیم غذایی کم پسماند از برنامه غذایی حذف شوند شامل موارد ذکر شده در ادامه می باشند:

• پوسته ذرت

• مغزیجات و آجیل ها

• دانه ها مانند تخم آفتابگردان، کنجد و …

• میوه های خام و نپخته

• سبزیجات خام و نپخته

رعایت چه نکاتی به جز موارد ذکر شده در رژیم غذایی افراد مبتلا به کرون حائز اهمیت می باشد؟

حذف کردن مواد غذایی که منجر به تشدید علایم بیماری به خصوص در طول دوران فعال بیماری می شوند، مطمناً منجر به کنترل علایم بیماری می شود اما بیمار مبتلا به کرون باید به این نکته توجه داشته باشد که با حذف کردن این مواد غذایی از رژیم غذایی دچار سوء تغذیه نشود. سوء تغذیه منجر به بدتر شدن وضعیت بیماری کرون می شود. به عنوان مثال بیمار در صورت حذف برخی مواد غذایی حاوی کالری، پروتئین، کربوهیدرات و چربی از رژیم غذایی، باید حتماً منابع غذایی جایگزین، حاوی چنین مواد مغذی (کالری، چربی، پروتئین، کربوهیدرات و …) را به رژیم غذایی خود بیفزاید. برای این منظور بیمار در صورت حذف یک ماده غذایی از رژیم غذایی باید حتماً به مواد مغذی موجود در آن ماده دقت کند.

در حالی که بیمار باید از مصرف اکثر انواع فست فودها اجتناب کند، اما گاهی برخی از انواع فست فودها منابع غنی از موادی محسوب می شوند که می توانند انرژی مورد نیاز برای افراد مبتلا به کرون را فراهم آورند. برخی از انواع فست فودها منابع غنی از کالری و مواد مغذی ضروری برای بدن محسوب می شوند. به عنوان مثال، پیتزا سرشار از کالری، پروتئین و انواع مواد مغذی از جلمه کلسیم، ویتامین آ، ب، ث و دی می باشد. میلک شیک (ترکیب میوه، شیر و …) سرشار از کالری و کلسیم می باشد. البته در صورتی که بیمار قادر به تحمل لاکتوز نباشد، حتماً باید قبل از مصرف فرآورده های شیر، قرص های خود را مصرف کند.

بهتر است در خصوص دریافت مکمل های مواد معدنی و ویتامین ها حتماً با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت صورت گیرد. به عنوان مثال بسیاری از افراد مبتلا به کرون دارای کمبود ویتامین دی می باشند. به عنوان مثال در یک تحقیق، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که تجویز دز بالای ویتامین دی (۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ IU هر روز ) منجر به کاهش احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ (کولون) در افراد مبتلا به بیماری التهابی روده می شود. طبق نظر متخصصان مصرف روزانه ۲۰۰۰ IU ویتامین دی بی خطر می باشد. اما حتماً باید در این خصوص با پزشک متخصص مشورت صورت گیرد./ نویسنده : شایسته محمدی