جزئیات پرونده جاسوسی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، یک افسر ۵۹ ساله سابق کارابینیری که در سیستم اطلاعاتی ایتالیا سابقه خدمت داشت و به اطلاعات محرمانه دسترسی داشت، به جرم جاسوسی برای روسیه بازداشت شده است . تحقیقات نشان میدهد که این فرد، اطلاعات طبقهبندیشده را در ازای دریافت پول به یک دیپلمات روسی که با پوشش کارمند سفارت روسیه در رم فعالیت میکرد، منتقل میساخته .
با توجه به اینکه دیپلمات روسی از مصونیت دیپلماتیک برخوردار بود، مقامات ایتالیا نتوانستند او را بازداشت کنند . با این حال، دو کارمند دیگر سفارت روسیه که در این پرونده دست داشتند، بازداشت و سپس از خاک ایتالیا اخراج شدند. همچنین پنج نفر دیگر، از جمله چند سرباز فعال، به اتهام همکاری در دسترسی و انتقال اطلاعات محرمانه تحت تحقیقات قرار دارند .
واکنشها و پیامدهای دیپلماتیک
این پرونده در حالی افشا شده که از زمان آغاز جنگ در اوکراین، کشورهای اروپایی نظارت و اقدامات ضدجاسوسی خود را بهطور قابلتوجهی افزایش دادهاند. در سالهای اخیر، کشورهایی مانند آلمان، لهستان، بریتانیا و نروژ نیز پروندههای مشابهی را علیه عوامل جاسوسی روسیه کشف کرده و دهها دیپلمات روسی را اخراج کردهاند .
اخراج دو کارمند سفارت روسیه در حالی صورت میگیرد که ایتالیا در ماههای اخیر مواضع پیچیدهای در قبال روسیه اتخاذ کرده است. از یک سو، جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در نشست G7 در ژوئن ۲۰۲۶ خواستار انتصاب یک نماینده ویژه از سوی اتحادیه اروپا برای گفتوگو با روسیه درباره بحران اوکراین شد . وی تأکید کرد که این نماینده نباید از یکی از کشورهای بزرگ اروپایی باشد تا امکان دستیابی به توافق را تسهیل کند .
از سوی دیگر، وزیر امور خارجه ایتالیا، آنتونیو تاجانی، بارها تأکید کرده است که ایتالیا “در حال جنگ با روسیه نیست” و نیروهای نظامی خود را به اوکراین اعزام نخواهد کرد، هرچند به حمایت مالی و تسلیحاتی از کیاف ادامه خواهد داد . این رویکرد دوگانه که در ایتالیا به “سرکیوبوتیسمو” (cerchiobottismo) معروف است، نشان از تلاش رم برای حفظ تعادل میان منافع امنیتی و دیپلماتیک خود دارد .
جدول خلاصه پرونده جاسوسی ایتالیا-روسیه
جمعبندی کاربردی
پرونده جاسوسی ایتالیا-روسیه، نشان از عزم رم برای مقابله با فعالیتهای جاسوسی روسیه در خاک خود دارد. اخراج دو کارمند سفارت روسیه، در کنار بازداشت یک افسر سابق اطلاعاتی، پیام روشنی را به مسکو ارسال میکند که ایتالیا در زمینه امنیت ملی خود خط قرمزهایی دارد که قابل عبور نیست. با این حال، این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که ایتالیا همچنان به دنبال حفظ کانالهای دیپلماتیک با روسیه است و تلاش میکند تا نقشی فعال در آینده صلح اوکراین ایفا کند . این رویکرد دوگانه، چالش اصلی سیاست خارجی ایتالیا در قبال روسیه در سالهای آینده خواهد بود.
سوالات متداول
۱. چرا دیپلمات اصلی روسیه در این پرونده بازداشت نشد؟
به دلیل برخورداری از مصونیت دیپلماتیک، مقامات ایتالیا نمیتوانستند او را بازداشت کنند. با این حال، دو کارمند دیگر سفارت که در این پرونده نقش داشتند، بازداشت و اخراج شدند .
۲. تحقیقات درباره این پرونده از چه زمانی آغاز شده بود؟
تحقیقات درباره این پرونده از ماه مه ۲۰۲۵ آغاز شده بود و پس از بیش از یک سال به نتیجه رسید .
۳. آیا کشورهای دیگر اروپایی نیز پروندههای مشابهی داشتهاند؟
بله. از زمان آغاز جنگ اوکراین، کشورهای اروپایی مانند آلمان، لهستان، بریتانیا و نروژ نیز پروندههای متعددی را علیه جاسوسان روسی کشف کرده و دهها دیپلمات روسی را اخراج کردهاند .
۴. موضع ایتالیا در قبال روسیه چگونه است؟
ایتالیا موضعی دوگانه دارد: از یک سو، به دنبال حفظ کانالهای دیپلماتیک با روسیه و ایفای نقش در صلح اوکراین است ، و از سوی دیگر، تأکید دارد که “در جنگ با روسیه نیست” و نیروهای نظامی خود را به اوکراین اعزام نخواهد کرد، هرچند حمایت مالی و تسلیحاتی را ادامه میدهد .