آیتالله شبیری زنجانی درگذشت؛ در این گزارش اندیشه معاصر زندگینامه کامل این مرجع تقلید، تولد، استادان، فعالیت علمی، مرجعیت، آثار و جزئیات آخرین وضعیت و رحلت ایشان را بخوانید.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ آیتالله شبیری زنجانی درگذشت؛ خبر رحلت آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی، از مراجع تقلید شیعه و استاد برجسته حوزه علمیه قم، بامداد دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ از سوی دفتر ایشان اعلام شد. این مرجع عالیقدر پس از یک دوره بیماری و بستری شدن در بیمارستانی در قم، دار فانی را وداع گفت. آیتالله شبیری زنجانی دههها از عمر خود را به تحصیل، تدریس، تحقیق و تربیت طلاب علوم دینی اختصاص داد و از چهرههای شناختهشده حوزه علمیه قم به شمار میرفت.
به گزارش اندیشه معاصر، دفتر آیتالله العظمی شبیری زنجانی در اطلاعیهای رحلت این مرجع تقلید را تأیید کرد و نوشت: «روح مطهر فقیه اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) و مرجع عالیقدر جهان تشیع، آیت الله العظمی شبیری زنجانی … به لقاءالله پیوست.» در این اطلاعیه همچنین بر سالها مجاهدت علمی، تلاش برای حفظ و اعتلای فقاهت و خیرخواهی نسبت به مردم تأکید شده است.
آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی بامداد دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ در قم درگذشت. دفتر ایشان پیش از اعلام خبر رحلت، در روز یکشنبه ۲۹ شهریور درباره وضعیت جسمانی این مرجع تقلید اطلاعیهای منتشر کرده بود.
بر اساس اطلاعیه دفتر، ایشان شامگاه جمعه ۲۷ شهریور به دلیل بروز عارضه ریوی برای پیگیری روند درمان و مراقبتهای پزشکی در یکی از بیمارستانهای قم بستری شده بود. دفتر ایشان در آن زمان از مردم و علاقهمندان خواسته بود برای سلامتی این مرجع تقلید دعا کنند.
کمتر از یک روز پس از انتشار این اطلاعیه، خبر رحلت ایشان از سوی دفتر رسمی آیتالله شبیری زنجانی اعلام شد. زمان و مکان تشییع و تدفین نیز در نخستین اطلاعیه دفتر، به زمان دیگری موکول شده بود.
آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی از مراجع تقلید شیعه و از استادان شناختهشده حوزه علمیه قم بود.
او در هشتم رمضان سال ۱۳۴۶ قمری، برابر با اسفند ۱۳۰۶ شمسی در شهر قم متولد شد. پدرش، آیتالله سید احمد زنجانی، از عالمان و استادان حوزه بود و خانواده علمی او نقش مهمی در شکلگیری مسیر حوزوی وی داشتند.
بر اساس منابع منتشرشده درباره زندگی این مرجع تقلید، نام «موسی» برای او به احترام حضرت فاطمه معصومه(س) انتخاب شد؛ زیرا تولد او چند ماه پس از ورود پدرش به شهر قم و در جوار حرم حضرت معصومه(س) اتفاق افتاد.
آیتالله شبیری زنجانی از سنین نوجوانی وارد مسیر تحصیل علوم دینی شد و دروس حوزوی را از حدود سالهای ۱۳۵۹ و ۱۳۶۰ قمری آغاز کرد. او در مدت نسبتاً کوتاهی دروس سطح حوزه را فراگرفت و سپس وارد درسهای خارج فقه و اصول شد.
یکی از مهمترین بخشهای زندگی علمی آیتالله شبیری زنجانی، حضور نزد شماری از برجستهترین استادان حوزههای علمیه قم و نجف بود.
او در قم از محضر استادانی همچون آیتالله سید صدرالدین صدر، آیتالله سید حسین بروجردی و آیتالله سید محمد محقق داماد بهره برد.
در منابع مربوط به زندگی علمی ایشان آمده است که آیتالله شبیری زنجانی از شرکتکنندگان جوان درس آیتالله سید صدرالدین صدر بود و در ادامه مسیر علمی خود، سالها در درس آیتالله محقق داماد حضور داشت.
وی همچنین برای بهرهگیری از حوزه علمی نجف دو بار به این شهر سفر کرد. در این سفرها در درس استادانی همچون آیتالله سید عبدالهادی شیرازی، آیتالله سید محسن حکیم و آیتالله سید ابوالقاسم خویی شرکت کرد.
حضور در محضر این استادان، بخش مهمی از شکلگیری شخصیت علمی او را تشکیل داد و بعدها وی به عنوان یکی از استادان برجسته درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم شناخته شد.
از مهمترین دورههای تحصیل آیتالله شبیری زنجانی، حضور طولانیمدت او در درس آیتالله سید محمد محقق داماد بود.
بر اساس منابع منتشرشده، وی حدود ۲۱ سال در درس خارج فقه آیتالله محقق داماد حضور داشت و در کنار چهرههایی مانند امام موسی صدر و آیتالله محمد بهشتی از شاگردان این استاد برجسته بود. او همچنین یک دوره کامل درس خارج اصول را نزد محقق داماد فراگرفت.
این دوره طولانی در شکلگیری روش علمی و اجتهادی آیتالله شبیری زنجانی اهمیت زیادی داشت و او بعدها بخش مهمی از فعالیت خود را به تدریس و تحقیق در حوزه فقه و اصول اختصاص داد.
آیتالله شبیری زنجانی از استادان حوزه علمیه قم بود و در دورهای در مدرسه حقانی نیز به تدریس پرداخت.
او تدریس خارج فقه را با موضوع «کتاب الحج» آغاز کرد. این درس بیش از ۱۵ سال ادامه داشت و پس از آن مباحث مختلف فقهی از جمله موضوعات مرتبط با عروه الوثقی، اجاره، خمس و نکاح در درسهای او بررسی شد.
تدریس خارج اصول نیز سالها در برنامه علمی او قرار داشت، هرچند در سالهای بعد تمرکز اصلی او بیشتر بر فقه بود و مباحث اصولی مورد نیاز را در ضمن مباحث فقهی مطرح میکرد.
فعالیت علمی آیتالله شبیری زنجانی تنها به تدریس محدود نبود و تحقیق در زمینه حدیث و علم رجال نیز از بخشهای شناختهشده کار علمی او محسوب میشد.
یکی از حوزههایی که نام آیتالله شبیری زنجانی با آن شناخته میشود، علم رجال است؛ دانشی که در مطالعات حدیثی برای بررسی راویان و اعتبار روایات اهمیت دارد.
از جمله فعالیتهای علمی مهم او، تحقیق و تصحیح آثار رجالی بود. در منابع علمی، تحقیق او بر «رجال نجاشی» نیز مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین در منابع مربوط به علم رجال، از پژوهشهای وی درباره راویان و اعتبارسنجی روایات یاد شده است.
این وجه از فعالیت علمی او باعث شد نام آیتالله شبیری زنجانی در کنار فقاهت، با مطالعات تاریخی، حدیثی و رجالی نیز پیوند بخورد.
آیتالله شبیری زنجانی سالها پیش از مطرح شدن گسترده نامش در میان عموم، در حوزه علمیه قم به عنوان یک استاد و فقیه شناخته میشد.
پس از رحلت آیتالله محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نام او را در میان فقهایی قرار داد که واجد شرایط مرجعیت معرفی شدند. منابع مختلف از آیتالله شبیری زنجانی به عنوان یکی از هفت فقیهی یاد کردهاند که در آن مقطع از سوی جامعه مدرسین معرفی شدند.
با این حال، مسیر مرجعیت او با نوعی احتیاط و پرهیز از مطرح کردن شخصی همراه بود و شهرت عمومی او در مقایسه با برخی دیگر از مراجع، دیرتر شکل گرفت.
آیتالله شبیری زنجانی سالها در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) نماز جماعت اقامه کرد.
این موضوع از آن جهت اهمیت داشت که زندگی علمی و حوزوی او از ابتدا با شهر قم و حرم حضرت معصومه(س) پیوند خورده بود. پدرش نیز از عالمان حوزه قم و از امامان جماعت حرم بود و آیتالله شبیری زنجانی نیز پس از درگذشت پدر، در این مسیر حضور داشت.
میراث آیتالله شبیری زنجانی را باید در دو بخش آثار مکتوب و تربیت شاگردان بررسی کرد.
بخشی از آثار و فعالیتهای علمی او به فقه، اصول، حدیث و علم رجال مربوط است و بخشی دیگر در قالب تقریرات درسهای علمی و تحقیقات رجالی منتشر شده است.
تحقیق بر آثار رجالی، بررسی اسناد و راویان، مباحث فقهی و سالها تدریس خارج فقه و اصول، مجموعهای از میراث علمی این مرجع تقلید را تشکیل میدهد. منابع مربوط به زندگی او همچنین بر بیش از چهار دهه تدریس خارج فقه و اصول تأکید کردهاند.
زندگی علمی آیتالله شبیری زنجانی را میتوان نمونهای از استمرار طولانی فعالیت حوزوی دانست. او از نوجوانی وارد حوزه شد و تا سالهای پایانی عمر، ارتباط خود را با آموزش، تحقیق و مباحث علمی حوزه حفظ کرد.
در اطلاعیه دفتر او پس از رحلت نیز بر همین سابقه تأکید شده و از «ژرفاندیشی و مجاهدت علمی مستمر» و تلاش برای «حفظ و اعتلای فقاهت اصیل» یاد شده است.
به این ترتیب، رحلت آیتالله شبیری زنجانی تنها پایان زندگی یک مرجع تقلید نیست؛ بلکه پایان بیش از هشت دهه حضور یک چهره علمی در حوزههای دینی است؛ دورهای که از تحصیل نزد استادان بزرگ قم و نجف آغاز شد و با سالها تدریس، تحقیق، تربیت شاگردان و حضور در جایگاه مرجعیت ادامه یافت.
بر اساس اطلاعیه دفتر آیتالله شبیری زنجانی، وی شامگاه جمعه ۲۷ شهریور به دلیل عارضه ریوی در بیمارستانی در قم بستری شد و تحت مراقبت پزشکی قرار گرفت.
دفتر ایشان در روز یکشنبه ۲۹ شهریور ضمن تأیید بستری شدن، از مردم خواسته بود برای سلامتی او دعا کنند. اما بامداد دوشنبه ۳۰ شهریور، دفتر رسمی ایشان خبر رحلت آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی را منتشر کرد.
بنابراین، بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده، عارضه ریوی و بستری شدن در بیمارستان از آخرین وضعیت درمانی ایشان بوده است. درباره جزئیات پزشکی بیشتر، در منابع رسمی بررسیشده اطلاعات قطعی بیشتری اعلام نشده است.
آیتالله سید موسی شبیری زنجانی متولد سال ۱۳۰۶ شمسی بود و در شهریور ۱۴۰۵ از دنیا رفت؛ بنابراین هنگام رحلت ۹۹ سال داشت.
او تقریباً تمام عمر خود را در مسیر تحصیل و تدریس علوم دینی گذراند و بخش عمده زندگی علمیاش در قم سپری شد. گزارشهای منتشرشده نیز از بیش از هشت دهه فعالیت علمی و حوزوی او سخن گفتهاند.
آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی از مراجع تقلید شیعه و از استادان برجسته حوزه علمیه قم بود که زندگی علمی خود را از نوجوانی آغاز کرد و نزد استادان بزرگی در قم و نجف به تحصیل پرداخت.
حضور طولانی در درس آیتالله محقق داماد، بهرهگیری از محضر آیتالله بروجردی، شرکت در درسهای استادان بزرگ نجف از جمله آیتالله خویی، آیتالله حکیم و آیتالله شیرازی، سالها تدریس خارج فقه و اصول، تحقیقات رجالی و حضور در جایگاه مرجعیت، مهمترین بخشهای کارنامه علمی او را تشکیل میدهد.
سرانجام این مرجع تقلید پس از یک دوره بیماری و بستری شدن در بیمارستان، بامداد دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ در قم درگذشت. دفتر ایشان ضمن اعلام رحلت، از سالها تلاش علمی و خدمت به حوزه و مردم یاد کرد و اعلام کرد جزئیات مراسم تشییع و تدفین متعاقباً اطلاعرسانی خواهد شد.
اندیشه معاصر درگذشت آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی، این فقیه و مرجع عالیقدر شیعه، را به حوزههای علمیه، شاگردان، علاقهمندان و عموم مردم تسلیت میگوید.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
