به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛کارزار هوشمندانه پهپادی اوکراین که رئیسجمهور زلنسکی آن را «عملیات ۴۰ روزه نفوذ» نامیده، برای اولین بار در چهار سال اخیر، جنگ را به عمق خاک روسیه و زندگی روزمره شهروندان آن کشانده است . هدف از این حملات، فلج کردن توان اقتصادی روسیه از طریق ضربه به صنعت نفت، به عنوان شریان اصلی تأمین مالی جنگ مسکو، عنوان شده است .
آنچه این حملات را از نبردهای پیشین متمایز کرده، هماهنگی و گستردگی آنهاست. پهپادها با دقتی بیسابقه، پالایشگاههای بزرگ روسیه را از غرب تا سیبری هدف قرار دادهاند، تا جایی که یک پالایشگاه بزرگ در مسکو احتمالاً تا سال ۲۰۲۷ از مدار خارج خواهد ماند . نتیجه این حملات، یک بحران داخلی در روسیه و بهدنبال آن، یک شوک قیمتی در بازارهای جهانی انرژی بوده است.
بحران سوخت در روسیه؛ از صفهای طولانی تا ممنوعیت صادرات
اوکراین با هدف قرار دادن پالایشگاههای نفت روسیه، که بعضاً تا ۲,۷۰۰ کیلومتر دورتر از مرزهایش قرار دارند، توانسته زنجیره تأمین سوخت داخلی روسیه را مختل کند . بر اساس گزارشهای تأییدشده، دستکم ۱۰۰ حمله به پالایشگاههای روسیه از آگوست ۲۰۲۵ انجام شده است و سرعت حملات در ماههای اخیر به شدت افزایش یافته است .
این حملات عواقب ملموسی برای مردم روسیه داشته است. معاون نخستوزیر روسیه، الکساندر نواک، بهصراحت اعلام کرد که «وضعیت فعلی در پمپبنزینها بهوضوح باعث نگرانی مردم شده است» و دولت برای اولین بار اعتراف کرد که کمبود سوخت، نتیجه مستقیم حملات اوکراین است . در پاسخ به این بحران، دولت روسیه بهطور کامل صادرات سوخت دیزل را ممنوع کرد و مجبور شد برای تأمین نیاز داخلی، برای اولین بار بهعنوان یک صادرکننده بزرگ نفت، اقدام به واردات بنزین از هند کند . در برخی مناطق مانند کریمه که به شدت به تأمین از طریق دریا وابسته است، فروش سوخت بهکلی متوقف و وضعیت اضطراری اعلام شده است .
شوک اقتصادی جهانی؛ کمبود سوخت در سراسر جهان
ممنوعیت صادرات روسیه و کاهش ظرفیت پالایش آن، یک کمبود جهانی در محصولات تصفیهشده نظیر دیزل، بنزین و سوخت جت ایجاد کرده است . آژانس بینالمللی انرژی گزارش داده که تقریباً تمام پالایشگاههای بزرگ غرب روسیه هدف قرار گرفتهاند و حملات به پالایشگاههای نفت کازان و مسکو، ماهها و حتی سالها طول خواهد کشید تا ترمیم شوند . برآوردها نشان میدهد که بین ۲۵ تا ۴۵ درصد از ظرفیت پالایش روسیه اکنون از کار افتاده است .
آکسیوس گزارش داده است که بازتاب این بحران بهوضوح در ایالات متحده احساس میشود. با قطع صادرات سوخت از سوی روسیه، خریداران سنتی نفت و دیزل روسی که پیشتر به این منبع وابسته بودند، اکنون بهشدت به دنبال تأمین سوخت خود در بازارهای جهانی هستند و این امر، قیمتها را در آمریکا نیز بالا برده است . قیمت دیزل در آمریکا از مرز ۵ دلار در هر گالن عبور کرده و کارشناسان هشدار دادهاند که وضعیت فعلی، صرفاً آغاز یک بحران بزرگتر است و با ادامه درگیریها در خاورمیانه و مسدود شدن تنگه هرمز، قیمت نفت خام بهسرعت به سمت ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه خواهد رفت .
جدول خلاصه تأثیرات شوک حملات پهپادی اوکراین
نکات مهم
-
خسارت به پالایشگاهها: علاوه بر پالایشگاهها، حملات اوکراین به تأسیسات ذخیرهسازی نفت و نفتکشهای روسی در دریای آزوف نیز گسترش یافته که تلاش مسکو برای تأمین سوخت مناطق اشغالی را مختل کرده است .
-
واکنش روسیه: روسیه با هدف تأمین نیاز داخلی، برای اولین بار مجبور به واردات بنزین از هند شده است؛ درخواستی غیرمنتظره از کشوری که تا پیش از این، خریدار اصلی نفت خام روسیه با تخفیف بود .
-
بازار انرژی در بنبست: همزمان با بحران روسیه، جنگ در خاورمیانه نیز مسیرهای حیاتی حمل انرژی را مسدود کرده است. چین عرضه سوخت تصفیهشده خود را محدود و ترکیه نیز صادرات دیزل را ممنوع کرده است و این یعنی سه تأمینکننده بزرگ جهان بهطور همزمان از مدار خارج شدهاند .
جمعبندی کاربردی
گزارش آکسیوس نشان میدهد که استراتژی جدید اوکراین با حمله مستقیم به زیرساختهای انرژی روسیه، توانسته معادلات اقتصادی را نه تنها در روسیه، که در سراسر جهان به هم بریزد. آنچه با عنوان یک «عملیات ۴۰ روزه» برای تحت فشار قرار دادن مسکو برای صلح آغاز شد، به شوکی تبدیل شده که کمبود سوخت و افزایش قیمتها را به پمپبنزینهای آمریکا و بازارهای جهانی کشانده است.
کارشناسان هشدار میدهند که ذخایر استراتژیک نفت در جهان به پایینترین سطح خود رسیده و تنها یک ماه فرصت برای حل دیپلماتیک بحران باقی است؛ در غیر این صورت، ممکن است قیمت نفت بهسرعت به سمت ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه صعود کند. این وضعیت، نشاندهنده یک بحران پیچیده و چندوجهی است که نهتنها جنگ در اوکراین و خاورمیانه، بلکه زنجیرههای تأمین انرژی در کل جهان را به چالش کشیده است .
سوالات متداول
۱. حملات پهپادی اوکراین چه تأثیری بر اقتصاد جهانی داشته است؟
شبکه آکسیوس گزارش داده که این حملات با از کار انداختن پالایشگاههای روسیه و ممنوعیت صادرات سوخت توسط مسکو، به کمبود جهانی سوخت دیزل، بنزین و سوخت جت منجر شده و قیمتها را در سراسر جهان، از جمله آمریکا، افزایش داده است .
۲. چرا حملات اوکراین باعث کمبود سوخت در جهان شده است؟
روسیه یکی از بزرگترین صادرکنندگان فرآوردههای نفتی در جهان است. با از کار افتادن بخش بزرگی از پالایشگاههای آن، روسیه صادرات خود را ممنوع کرد. در نتیجه، خریداران سنتی نفت روسیه برای تأمین نیاز خود به بازارهای دیگر هجوم آورده و باعث افزایش قیمتها و کمبود در سطح جهان شدهاند .
۳. قیمت سوخت در آمریکا چگونه تحت تأثیر این بحران قرار گرفته است؟
بر اساس گزارش آکسیوس، به دلیل کمبود جهانی سوخت و افزایش رقابت برای تأمین آن، قیمت دیزل در آمریکا به بیش از ۵ دلار در هر گالن افزایش یافته است .
۴. حملات تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟
رئیسجمهور زلنسکی این عملیات را یک «کارزار ۴۰ روزه نفوذ» برای تحت فشار قرار دادن روسیه برای صلح اعلام کرده است، اما منابع نشان میدهد که حملات در حال گسترش بوده و ممکن است ادامه یابد .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.