امان الله قرایی مقدم، جامعهشناس و استاد دانشگاه خوارزمی تهران در گفتگو با خبرنگار ما درباره «اجاره واحدها بصورت ساعتی و روزانه و بدون مدارک شرعی به زنان و مردان» گفت: این پدیده همانطور که قبل از انقلاب هم رواج داشته، چندین سال است که دوباره شکل گرفته است. ابتدا برخی راننده تاکسیها اقدام به این کار و جابجایی زنان و دختران میکردند، اما بهتدریج این عمل گسترده شد و امروز نه تنها در تهران بلکه در دیگر شهرهای بزرگ کشور نظیر مشهد، کرج، شیراز و اصفهان هم شاهد این نوع خانهها هستیم.
وی با ابداع کلمه «همباشی سیاه» و استفاده از آن بجای کلمه ازدواج سفید اینگونه توضیح داد: این یک نوع ازدواج نیست، بلکه تنها قراردادی است که پایانش سیاهی است.
علتهای اصلی ظهور این پدیده در سالهای اخیر
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه آموزش و پرورش غلط چه در سطح عام و چه در سطح خاص، باعث این پدیده شده است، گفت: یکی از دلایل ایجاد همباشها، «تجردگرایی» است. به طور قطع به خاطر تاخیر در ازدواج، بالا رفتن سن ازدواج، بیکار بودن پسران و هزینههای بالای زندگی و نابسامانی اقتصاد جامعه، میزان تجردگرایی بالا میرود و در نتیجه، انواع نابسامانیها که یکی از آنها میتواند روسپیگری باشد، از یک محله خاص در گذشته به چند محله تسری مییابد که امروز این اتفاق افتاده است.
وی در ادامه، از مفهوم تازهای بنام «ژیگولو» نام برده و گفت: امروز با پدیده پسران خودفروش نیز مواجه هستیم که من آن را ژیگولو مینامم و بسیار از این واژه استقبال شده است. بعضی از پسران به خاطر روابطی که با زنان و دختران دارند پول دریافت میکنند و، چون بیکاری وجود دارد این اتفاقات رو به افزایش است. بر اساس تحقیقاتی که من انجام دادم، در شهرستان کرج بعضی از این پسران میگویند که ما نمیدانیم با چند دختر و زن رابطه داریم.
پیامدهای این پدیده بر روان جامعه چیست؟
قرایی مقدم تجردگرایی را هم علت و هم پیامد این پدیده دانست و اینگونه بیان کرد: در جامعه ما که ۳۳% آن را جوانان تشکیل میدهند، ۱۳ میلیون جوان مجرد و چهار و نیم میلیون جوان بیکار داریم که ۳۰% فارغ التحصیلان ما را شامل میشوند. از سوی دیگر، تورم ۴۵% در جامعه باعث عدم تمایل جوانان و حتی عدم توانایی آنان در ازدواج میشود. حال آنکه خانواده سلول بنیادین هر جامعهای است و تشکیل نشدن خانواده باعث مشکلات زیادی در جامعه میشود؛ از جمله این مشکلات عدم شکوفایی اقتصادی و عدم تمایل جوانان به سرمایهگذاری در کشور است که میتواند اقتصاد جامعه را فلج کند؛ از نظر فرهنگی نیز باعث عدم انتقال میراث فرهنگی به نسل بعد و از بین رفتن فرهنگ میشود، همچنین آثار غیرقابل جبرانی در حیطه سیاست درپی خواهد داشت.
وی به این نکته که جوانان بدلیل اوضاع بد اقتصادی و فرهنگی در حوزه ازدواج هیچگونه چشماندازی نسبت به آینده ندارند نیز اشاره کرد.
راهکارهای مقابله با این کجروی اجتماعی چیست؟
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه جامعهای که در آن ازدواج صورت نگیرد جامعهای مریض است، دولتها را در این ماجرا مقصر دانست و راهکارهای حل این مشکل را ایجاد وزارتخانهای مستقل بنام وزارت ازدواج برای تسهیل امر ازدواج و همچنین تلاش دولت برای کاهش هزینههای زندگی معرفی کرد و گفت: در سال ۱۹۷۸ در آمریکا سقط قانونی جنین متوقف شد؛ آمریکاییها کار فرهنگی بسیاری برای حفظ و رشد ارکان خانواده انجام دادند مانند ساخت فیلمهای «خانه کوچک من» یا «آسمانخراش جهنمی»؛ در حالی که در ایران هیچگونه کار فرهنگی انجام نشده است.
قرایی مقدم در پایان با قدردانی از برنامههای دولت سیزدهم برای تسهیل در امر ازدواج و ایجاد شغل برای جوانان افزود: بیکاری امالفساد است، اگر دولت بتواند مشکل بیکاری جوانان را حل کند معضل فحشای زیرزمینی هم حل میشود.