شب پنجم محرم متعلق به کیست
شب پنجم محرم؛ شب سه شهید والامقام
شب پنجم محرم در فرهنگ عزاداری شیعیان، به نام سه تن از شهدای کربلا نامگذاری شده است: عبدالله بن حسن (ع)، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر . این نامگذاریها که توسط مداحان و ذاکران اهل بیت (ع) با گذشت زمان شکل گرفته، بر اساس جایگاه این شخصیتها در واقعه کربلا و نزدیکی آنها به امام حسین (ع) صورت گرفته است .
عبدالله بن حسن (ع)؛ شهادت یک کودک در آغوش عمو
عبدالله بن حسن (ع) یا عبدالله بن الحسن، فرزند امام حسن مجتبی (ع)، در روز عاشورا کودکی ۸ ساله (برخی منابع ۱۱ ساله ذکر کردهاند) بود که در شمار آخرین شهیدانی است که پیش از شهادت امام حسین (ع) به فیض شهادت نایل آمد .
وقتی در روز عاشورا، امام حسین (ع) بر زمین افتاد و دشمنان او را محاصره کردند، عبدالله بن حسن (ع) خیمهگاه را ترک کرد و شتابان به سوی عموی خود دوید . امام حسین (ع) با دیدن او به حضرت زینب (س) فرمود: «خواهرم، این کودک را نگهدار.» اما عبدالله خود را از دست عمه رها کرد و فریاد زد: «به خدای سوگند از عمویم جدا نخواهم شد» و خود را به امام رساند .
در این هنگام، بحر بن کعب از سپاه دشمن قصد کشتن امام حسین (ع) را داشت که عبدالله مانع شد و با شمشیر دشمن، دستش از بدن جدا شد. سرانجام حرمله بن کاهل اسدی، گلوی آن کودک را هدف تیر خود قرار داد و او را در آغوش امام حسین (ع) به شهادت رساند .
زهیر بن قین؛ از فرماندهی سپاه امام تا شهادت در ظهر عاشورا
زهیر بن قین، از بزرگان قبیله بجیله در کوفه، ابتدا طرفدار عثمان بود . در سال ۶۰ هجری قمری، هنگام بازگشت از سفر مکه، با کاروان امام حسین (ع) هممسیر شد. امام (ع) خواستار ملاقات با او شد و زهیر با توصیه همسرش، این درخواست را پذیرفت. این دیدار مسیر زندگی زهیر را تغییر داد؛ او پس از این ملاقات، دستور داد خیمه خود را به کنار خیمه امام حسین (ع) منتقل کنند و با همسرش وداع کرد و گفت: «من عازم شهادت همراه حسین بن علی هستم» .
در روز عاشورا، امام حسین (ع) پس از نماز صبح، یاران خود را سازماندهی کرد و زهیر را به فرماندهی جناح راست سپاه برگزید که نشان از لیاقت و شایستگی نظامی او داشت . از صحنههای memorable پیکار زهیر، زمانی است که شمر و گروهی از دشمنان قصد آتش زدن خیمههای امام را داشتند و زهیر به همراه ده نفر دیگر از یاران، آنان را از خیمهها دور کردند . در ظهر عاشورا، زهیر و سعید بن عبدالله حنفی جان خود را سپر کردند تا امام حسین (ع) نماز خوف را به جای آورد . زهیر پس از نبردهای دلیرانه، سرانجام به دست «کثیر بن عبدالله شعبی» و «مهاجر بن اوس» به شهادت رسید .
حبیب بن مظاهر؛ از شجاعترین یاران امام حسین (ع)
حبیب بن مظاهر، یکی از یاران باوفای امام علی (ع) و امام حسین (ع) و از شجاعترین شخصیتهای کربلا بود . در روز عاشورا، امام حسین (ع) جناح چپ سپاه خود را به حبیب سپرد . در ظهر عاشورا، حبیب وارد میدان نبرد شد و در پیکاری سخت، جان ۶۲ نفر از دشمنان را گرفت . سرانجام، مردی از بنی تمیم با نیزه به حبیب حمله کرد و او را بر زمین انداخت و «حصین بن تمیم» نیز با ضربه شمشیر، وی را به شهادت رساند. پس از شهادت، سر مبارک حبیب را از تن جدا کردند و به گردن اسب آویختند .
جدول نامگذاری شبهای دهه اول محرم
شب پنجم محرم، یادآور ایثار و فداکاری سه تن از یاران باوفای امام حسین (ع) است: کودک ۸ سالهای که در راه عموی خود از جان گذشت، دلاوری که از فرماندهی سپاه تا شهادت، حماسهای جاودانه آفرید و یار شجاعی که با نبرد دلیرانهاش، عشق خود به اهل بیت (ع) را به اثبات رساند. این شب، فرصتی است برای تأمل در ابعاد مختلف این حماسه بزرگ و الگوگیری از این اسوههای ایثار و شهادتطلبی.
