۱۸:۱۲ - ۱۴۰۲/۱۲/۱۴

تفریحی

رفسنجان در کدام استان است | معرفی و اطلاعاتی درباره رفسنجان + فیلم

شهرستان رفسنجان با وسعتی حدود ۷٬۶۷۸ کیلومتر مربع در شمال غرب استان کرمان واقع شده‌است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، رفسنجان، در مسیر ترانزیتی تهران-چابهار قرار دارد و این موضوع یکی از دلایل اهمیت اقتصادی این شهر است. اهالی رفسنجان به زبان فارسی لهجه رفسنجانی (لهجه کرمانی) سخن می‌گویند. برای با خبر شدن از جزئیات بیشتر درباره رفسنجان اندیشه معاصر را تا پایان خبر دنبال کنید و نظر خود را با ما در میان گذارید.

جغرافیا شهر رفسنجان

این شهرستان در شمال غرب کرمان قرار دارد و از لحاظ ارتباطی شهری در سر راه دو شهر کرمان و یزد است. البته یزد نیز در سال‌های قبل قسمتی از استان کرمان بود که طی تقسیمات کشوری در دهه‌های اخیر جدا شده‌است. بخش نوق از بخش‌های این شهرستان می‌باشد. دو بخش نوق به مرکزیت بهرمان و فردوس به مرکزیت صفائیه در جلگه‌ای میان دو رشته‌کوه قرار گرفته و دارای تقریباً ۱۰۰ کیلومتر طول است. این بخش‌ها به علت داشتن خاک مناسب، بهترین منطقهٔ کشور و از بهترین نقاط دنیا در برداشت محصول پسته می‌باشد. پستۀ رفسنجان شهرت جهانی دارد.

پسته

بافت تاریخی و میراث تاریخی فراوانی دارد. مانند خانه حاج آقا علی (بزرگ‌ترین خانهٔ خشتی جهان)، بادگیر معین، حصار قدیم رفسنجان، کاروانسرای وهاب‌زاده و بازار تاریخی رفسنجان. رودخانه‌های گیودری و شور از شهر رفسنجان عبور می‌کنند که به دلیل خشکسالی در سال‌های اخیر، آبی در آن‌ها روان نیست. رفسنجان دارای شمار قابل توجهی مرکز آموزش عالی است مانند دانشگاه ولیعصر رفسنجان، دانشگاه علوم پزشکی، آزاد و پیام نور واحد رفسنجان، دانشگاه کار رفسنجان و دانشگاه حضرت نرجس رفسنجان و دانشگاه علامه جعفری رفسنجان. در زمینه ورزش و تربیت بدنی، این شهر زیرساخت‌هایی مانند مجموعه ورزشی تختی رفسنجان که شامل زمین فوتبال با چمن طبیعی، سالن تنیس روی میز، کشتی، بوکس، والیبال، وزنه‌برداری، بسکتبال، زمین چمن مصنوعی در ابعاد فوتسال می‌شود، به همراه تعداد زیادی سالن ورزشی که در سطح شهر پراکنده شده‌اند در اختیار دارد. همچنین ورزشگاه شهدای نوش آباد و ورزشگاه شهدای مس رفسنجان، از دیگر زیرساخت‌های این شهر می‌باشند. باشگاه مس رفسنجان، برجسته‌ترین باشگاه این شهر است و در رشته‌های ورزشی گوناگون به‌ویژه فوتبال، والیبال و بسکتبال فعّالیت می‌کند.

خاستگاهِ نامگذاری

درباره‌یِ دلیل نامگذاریِ این شهر به رفسنجان، روایات فراوانی وجود دارد. بنا به گفتاری غالب، از آنجا که در این منطقه تندآبی بزرگ رخ‌داده‌ست، نامِ شهر از «سنجان» به رفسنجان (رف=رفت) دگرگون شده‌است. روایت دیگر اینَست که به‌دلیل معادن غنیِ مس که در اینجا وجود دارند، بوده‌است. در گذشته نامِ این شهر «رفسنگان» بوده‌ست. رفسنگان از دو واژه‌یِ «رفسنگ» و «کان» ساخته‌شده‌ست. در زبانِ فارسی باستان، رفسنگ به‌معنیِ مس و کان به معنی معدن بوده‌ست. واژه‌یِ رفسنگان با گذشتِ زمان به دیسه‌یِ عربی‌شده‌اش یعنی «رفسنجان» دگرگون شده‌ست

آب و هوا

این شهرِ  آب‌وهوایی نیمه‌بیابانی دارد و تابستان‌هایی کمابیش گرم و زمستان‌هایی سرد دارد. البته در اطراف این شهر مناطق سرد و کوهستانیِ فراوانی هم وجود دارد. میانگینِ بارشِ سالانه‌یِ این شهر ۱۰۰-میلی‌مترَست. بلندایِ این شهر از سطح دریا ۱٬۵۲۸-مترَست. البته منطقه‌هایی با بلندایِ ۲٬۳۰۰-متری و بالاتر نیز در دوروبرِ این شهر جای‌گرفته‌اند. شهرِ سرچشمه با بلندایِ ۲٬۶۴۰-متری، بلندترین شهرِ شهرستانِ رفسنجان است که تابستان‌هایِ خنک و زمستان‌هایِ بسیارسرد دارد که در تابستان مردمِ رفسنجان از آب‌وهوایش بهره‌می‌برند. بارندگی‌هایِ شهر معمولاً از سامانه‌هایِ بارشی‌ای که از سویِ جنوب‌غرب و غرب ایران در فصل‌هایِ پاییز و زمستان به این کشور نفوذ می‌کنند، می‌باشد و در فصول بهار و تابستان تحتِ تأثیرِ سامانه‌یِ آب‌وهواییِ جنوب‌شرقیِ که «مونسون» نام‌دارد، است. در تابستان بارش‌ها به‌گونه‌یِ باران و در زمستان به‌گونه‌یِ باران و برف رخ‌می‌دهند. البته در فصول سردِ سال هم جبهه‌یِ آب‌وهواییِ سردِ «سیبری» که هیچ بارندگی‌ای از خود ندارد، رفسنجان را تحتِ تأثیر می‌گذارد. کمترین دمایِ ثبت‌شده از رفسنجان ۱۷- درجهٔ سانتی‌گراد بوده و بیشترین دمایِ ثبت‌شده ۴۳+ درجهٔ سانتی‌گراد می‌باشد. ماه‌هایِ «فروردین»، «آذر»، «دی»، «بهمن» و «اسفند»، بیشترین بارش را در این شهر ثبت کرده‌اند.

اقتصاد کلی رفسنجان

این شهرستان به عنوان بزرگترین تولیدکننده پسته در ایران و جهان سهم بزرگی از صادرات غیرنفتی را شامل می‌شود. پستهٔ رفسنجان به دلیل کیفیت مثال زدنی آن از معروفیت جهانی برخوردار است و این دلیلی است که رفسنجان را به چهره‌ای شناخته شده در جهان تبدیل کرده‌است. از طرفی دیگر خاک مرغوب برای کاشی و سرامیک در این منطقه باعث شده‌است که بزرگترین کارخانه‌های کاشی ایران در این شهر تأسیس شوند که از جمله آن‌ها می‌توان به کارخانه‌های الماس کویر و برلیان و غیره اشاره نمود. از دیگر ویژگی‌های این شهر وجود معدن مس سرچشمه‌است که بزرگترین معدن مس جهان می‌باشد. همچنین در رفسنجان کارخانجات زیادی از جمله مجتمع صنعتی و … هم مستقر هستند.

منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان

منطقه ویژه اقتصادی آن در سال ۱۳۸۹ بر اساس تبصره ۲ ماده یک قانون برنامه چهارم توسعه در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ چهارم مهرماه ۱۳۸۹ تصویب و در تاریخ ۸۹/۷/۱۴ به تأیید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره ۳۷۴/۴۹۲۸۸ مورخ ۸۹/۸/۱ مجلس شورای اسلامی واصل و جهت اجرا توسط رییس‌جمهور ابلاغ گردید. منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان در زمینی به مساحت ۷۰۰ هکتار در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر (حدفاصل روستای ناصریه و کبوترخان) با مسئولیت شرکت گروه صنعتی زرینه مس وابسته به صندوق بازنشستگی شرکت ملی صنایع مس ایران ایجاد گردیده و فعالیت خود را آغاز نموده‌است. منطقه ویژه اقتصادی شهر در آبان ماه سال ۱۳۸۹ یعنی کمتر از دو سال قبل، پس از تصویب مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای محترم نگهبان و ابلاغیه رسمی ریاست محترم جمهور، فعالیت خود را با مسوولیت گروه صنعتی زرینه مس کرمان در زمین به مساحت ۲ هزار هکتار در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان  (حد فاصل روستاهای ناصریه و کبوترخان) آغاز کرد و پس از اخذ مجوزهای لازم طراحی یک سایت صنعتی مدرن و با جدیدترین متد روز دنیا توسط شرکت مشاورین مهندسی NCE آلمان آغاز و هم‌اکنون فاز اول آن در زمینی به مساحت ۲۰۰ هکتار در حال اجرا می‌باشد. عملیات عمرانی و اجرایی در فاز اول شامل اخذ مجوز و حفر چاه جهت تأمین آب، طراحی و اجرای شبکه برق، اجرای پروژه راهسازی و جدول‌گذاری، حصار کشی، کاشت بیش از ۴ هزار اصله نهال و احداث ساختمان اداری جهت استقرار سازمان مسوول و دفتر گمرک می‌باشد که برخی از این فعالیت‌ها به صورت صد در صد و برخی با بیش از ۹۰ درصد پیشرفت، مراحل پایانی خود را طی می‌کنند. منطقه ویژه اقتصادی شهر به دلیل موقعیت بسیار مناسب خود از شمال استان کرمان و نزدیکی به قلب صنایع مس و فولاد کشور، دارای پتانسیل‌های بالقوه فراوانی جهت رشد و پیشرفت انفجار گونه می‌باشد. همچنین به دلیل استقرار گمرک در منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان باعث شده‌است که که مراودات اقتصادی و بازرگانی با خارج از کشور خصوصاً واردات ماشین آلات، مواد اولیه صنایع مس و فولاد به راحتی در انبارهای این منطقه، انباشته و جهت استفاده از این محل ترخیص کالاخواهند شد و بخش زیادی از هزینه‌های حمل و بارگیری از بنادر دیگر کاهش، و سرعت انجام کار، به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش یابد. از شرکت عمده‌ای که در منطقه اقتصادی رفسنجان فعالیت می‌کنند می‌توان به شرکت توسعه نفت و گاز مرآت آریا اشاره نمود که در حال ساخت پالایشگاه نفت و مواد پتروشیمی مرآت آریا است و شرکت آب نگهدار کویر آریا که در حوزه تولید کودهای اب نگهدار هوشمند فعالیت دارد.

محیط زیست رفسنجان

به دلیل تک محصولی بودن و به دلیل اینکه در جوار شرکت‌های ذوب مس سرچشمه؛ خاتون آباد و شهربابک قرار گرفته و جریان بادها بیشتر از غرب به شرق است، در معرض دود آلاینده این سه کارخانه قرار گرفته‌است. از سوی دیگر شهر رفسنجان در وسط باغات پسته قرار گرفته، باغ‌هایی که سالیانه حتی تا ۱۴ بار سمپاشی می‌شوند، در نتیجه روزی بالغ بر ده‌ها تن سم در باغات پسته رفسنجان انتشار می‌یابد و دود کارخانجات مس هم به این آلودگی افزوده می‌شود و همین دو نکته بس است که رفسنجان جزء شهرهای آلوده جهان باشد. تعداد افراد مبتلا به سرطان و دیگر انواع بیماری‌ها در این شهر بالا رفته‌است. به گفته مهندس علیرضا لطفی حفر بی‌رویه چاه‌های کشاورزی و پایین رفتن سطح آب‌های زیرزمینی باعث شده که رفسنجان به یکی از مناطق مستعد در رانش زمین تبدیل گردد. خطری که کل مناطق کویری با حفر بی‌رویه چاه‌های کشاورزی مجاز و غیرمجاز با آن روبرو هستند. همانگونه که هم‌اکنون بخشی از آب شرب منطقه از اطراف تهیه می‌گردد، در آینده نیز حجم بسیار زیادی از آب توسط مناطق دور دست بایستی تأمین گردد. از طرفی دکتر ایمان جباری می‌گوید: میزان آلودگی آب رفسنجان به آرسنیک حدود ده برابر حد مجاز است و اکیداً توصیه می‌شود برای مصرف آب شرب از دستگاه‌های مجاز تصفیه آب استفاده شود، همچنین برای اطمینان از سلامت دستگاه تصفیه آب، آب تولیدی دستگاه نیز باید آزمایش شود.پرویز کردوانی در تاریخ ۹ آبان ۱۳۹۵ خورشیدی، از منطقه رفسنجان به عنوان یکی از مناطقی که با بحران شدید آب مواجه است، نام برد و گفت: رفسنجان ۱۶۵۰ حلقه چاه دارد که این چاه‌ها دیگر آب ندارند و از آن نمک خارج می‌شود. وی افزود: کشت پسته رفسنجان را نابود کرد.

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

مطالب مرتبط